Doll's house
๗ ส.ค.๔๔
อัธยา โกมลกาญจน

เป็นนวนิยายเชิงวิจารณ์สังคมของ Henrik Johan Ibsen (1828-1906) นักแต่งบทละครชาวนอร์เวย์ อิบเสน ได้ชื่อว่าเป็นผู้ที่มีความสามารถในการวางโครงเรื่องได้สอดคล้อง และกลมกลืน ระหว่างความเป็นจริงกับจิตวิทยา และปัญหาสังคม เขาได้รับการยกย่องเป็น "บิดาของการละครสมัยใหม่"
อิบเสนเกิดเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ.1828 เริ่มต้นเรียนหนังสือในโรงเรียนที่ Skien เขาเรียนทางด้านการแพทย์ แต่กลับเริ่มต้นทำงานที่โรงละครแห่งชาติที่เมืองเบอร์เกน ตั้งแต่ ค.ศ.1851-1857 เขาได้เป็นผู้อำนวยการโรงละครที่คริสเตียเนีย (ปัจจุบันคืออสโล) ตั้งแต่ค.ศ.1857-1862 เริ่มเขียนบทละครเรื่องแรกที่นี่ ต่อจากนั้นระหว่างปี ค.ศ.1863-1891 อิบเสนเดินทางไปอยู่อิตาลี และเยอรมนีด้วยทุนจากรัฐบาลนอร์เวย์ และเดินทางกลับบ้านใน ค.ศ.1891 เขากลับไปทำงานที่โรงละครคริสเตียเนีย และถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม ค.ศ.1906
บทละครสองเรื่องแรกของอิบเสน คือ
Brand (1866) เป็นเรื่องการเสียสละตัวเองเพื่อหน้าที่แบบหูหนวกตาบอด จนไม่คำนึงถึงความถูกผิด
Peer Gynt (1867) เป็นเรื่องการผจญภัยของนักฉวยโอกาส
Pillars of Society (1877) เป็นเรื่องของนักธุรกิจที่ไร้จรรยาบรรณ
A Doll House (1879) เป็นเรื่องการแต่งงานที่ปราศจากความรัก และภรรยาที่ถูกปกป้องจนเกินไป
Ghosts (1881) เป็นเรื่องการสืบทอดสายเลือดคนบ้า และความขัดแย้งระหว่างคนต่างวัย
Hedda Gabler (1890) เป็นเรื่องความสัมพันธ์ที่ฝ่ายสตรีได้กำหนดเป้าหมายในชีวิตไว้อย่างแข็งกล้า
นอกจากนี้ก็มีเรื่อง The People (1882),The Wild Ducks (1884), Rosmersholm (1886),The Lady From the Sea (1888), When We Dead Awaken (1900)
บทละครของอิบเสนอาจจะเป็นเรื่องช็อคคนในสมัยของเขา เพราะเป็นบทละครที่มีการวิจารณ์เรื่องราวต่างๆ ในชีวิตอย่างถึงพริกถึงขิง แต่กลับได้รับคำนิ่ยมจาก George Bernard Shaw กับ William Archer ในอังกฤษและ George Brandes ในเดนมาร์ก เพราะบทละครของอิบเสนกลายเป็นสิ่งบ่งบอกการสิ้นสุดของนวนิยาย และบทละครโรแมนติกแบบที่นิยมในคริสต์ศตรรษที่ 19 และตัวอิบเสนเอง แม้ไม่ด้รับความนิยมในหมู่คนร่วมสมัย แต่กลับได้รับความนิยมมากในคริสต์ศตวรรษ ที่20
สำหรับเรื่อง The Doll House นี้เป็นที่รู้จักดีว่าเป็นงานชิ้นเยี่ยมชิ้นหนึ่งของอิบเสน เนื้อหาของเรื่องเน้นการอธิบายเรื่องสิทธิสตรี ซึ่งกลายเป็นเรื่องที่ช็อคคนในสมัยเดียวกับเขาเพราะในตอนจบของเรื่องนั้น นางเอกคือ Nora ได้ทิ้งสามี และลูกไป ส่วน Dr.Rank ก็คือตัวละครที่อิบเสนนำมาขยายความต่อในเรื่อง Ghosts


เนื้อเรื่องย่อ
Nora Helmer ใช้เวลาหนึ่งวันก่อนวันคริสต์มาส จับจ่ายข้าวของแบบไม่ยั้งมือจนวินาทีสุดท้าย เพราะเป็นวันคริสต์มาสแรกตั้งแต่แต่งงานมา ที่เธอไม่จำเป็นต้อง "อดออม" อีกต่อไป สามีของเธอคือTorvald เพิ่งจะได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้จัดการธนาคาร และตั้งแต่ปีใหม่ที่จะมาถึงเป็นต้นไป ปัญหาการเงินของครอบครัวที่เคยมีก็จะหมดไปเสียที
เธอเลือกซื้อต้นคริสต์มาส และของเล่นหลายชิ้นสำหรับเด็กๆ และซื้อขนมหวานมากมายสำหรับตัวเอง โดยไม่แคร์อีกต่อไปแล้วว่าเป็นสิ่งที่สามีเธอไม่เห็นด้วยเลยสักนิด เขาไม่ต้องการให้เธอรับประทานของหวานมากเกินไป ซึ่งการดูแลที่สามีกระทำต่อภรรยาในครอบครัวนี้ ดูแล้วก็เป็นเสมือนการดูแลของพ่อกับลูกสาวมากกว่า ที่สามีจะพึงดูแลภรรยาเท่านั้น
เหตุเกิดจากตัวโนราเอง เธอมักจะทำตัวเป็นเด็กไร้เดียงสาเวลาอยู่กับสามี เช่น ทำปากยื่น ฉอเลาะ และพูดคุยจ้อเหมือนเด็กเล็กๆ เธอรู้ว่าสามีชอบให้เธออ้อนออเซาะ และทำอะไรไม่เป็น ถ้าเธอไม่ทำกิริยาอาการ "น่าเอ็นดู" แบบนี้ เธอเกรงว่าสามีจะไม่รักเธอ
น่าสงสารโนราที่เธอต้องทำตัวเหมือนไม่รู้จักความรัก ความหวัง และความกลัว เหมือนสตรีทั่วไป !!!!!!! เธอจึงต้องเป็นเด็กไร้เดียงสา และไม่รู้จักใช้หัวคิดแบบผู้ใหญ่ จนกระทั่งเกิดเรื่องใหญ่ขึ้นในวาระหนึ่ง เป็นเวลา 7 ปี ก่อนที่เธอจะให้กำเนิดลูกชายคนแรก เริ่มจากการที่ทอร์วัลด์เกิดป่วย และหมอบอกว่าเขาอาจจะตายถ้าไม่เดินทางไปต่างประเทศบ้าง โนรารู้สึกเศร้ามาก จะปรึกษาทอร์วัลด์ก็ไม่ได้ เพราะใครๆ ก็รู้ว่าทอร์วัลด์เป็นคนตระหนี่ขนาดหนัก ขืนเธอไปขอยืมเงินจากเขา เขาคงช็อคตายเสียก่อนแน่ๆ หากต้องใช้จ่ายเงินจำนวนมาก ทั้งๆ ที่เป็นเรื่องของเขาเองแท้ๆ
บิดาโนราก็คงช่วยลูกสาวไม่ได้ เพราะเขากำลังจะตาย ทางออกของเธอจึงมีทางเดียวคือ การไปขอกู้จาก Krogstad ผู้มีอาชีพให้กู้เงินรายใหญ่ โนราใช้ชื่อบิดาของเธอในสัญญาเงินกู้ เพราะต้องการให้มีเครดิตดีว่าจะสามารถหาเงินมาใช้คืนเจ้าหนี้ได้ กับอีกเหตุผลหนึ่งคือ ไม่ต้องการให้สามีรู้ว่าเธอไปกู้ยืมเงินคนอื่น เมื่อได้เงินมาแล้ว เธอก็พาสามีไปพักผ่อนที่อิตาลี

ทอร์วัลด์มีความสุขระหว่างเดินทาง และมีอาการดีขึ้น ขณะที่โนรากลับมี "อาการ" ตรงกันข้ามเมื่อกลับมาถึงบ้าน เธอต้องพยายามหาเงินมาผ่อนชำระหนี้ โดยการหักเงินจากค่าตัดเสื้อใหม่ เงินซื้อของ หรือเงินที่จะต้องใช้ในเรื่องอื่นๆ ที่สามีมอบให้ในวาระต่างๆ เธอจะใช้เพียงครึ่งเดียวของจำนวนเงินที่ได้ และยังแอบไปทำงานในที่แห่งหนึ่งพอมีรายได้บ้าง ส่วนทอร์วัลด์ไม่รู้เลยว่าภรรยาของตนมีความยากลำบากเพียงไร เพราะคิดว่าเงินไปเที่ยวเป็นเงินที่พ่อตาของเขาให้มา
เจ้าหนี้ของโนราไม่ใช่คนอื่นคนไกลที่ไหนเลย เขาคือ ครอกสตัดเป็นพนักงานในธนาคารที่ทอรวัลด์เป็นผู้จัดการ ครอกสตัดคิดจะใช้มือทอร์วัลด์แสวงหาประโยชน์ส่วนตัว แต่ทอร์วัลด์นั้นเกลียดครอกสตัด และคิดจะกำจัดชายผู้นี้ตลอดมา เขาสบโอกาสเมื่อ Christina Linde เพื่อนเก่าของโนรามาสมัครงานที่ธนาคาร ทอร์วัลด์พยายามหาเรื่องไล่ครอกสตัดออกเตรียมรับลินด์มาแทนในตำแหน่งนั้น
ครอกสตัดรู้ว่าเขากำลังจะถูกไล่ออก เขาจึงยื่นคำขาดต่อโนราว่าถ้าเขาถูกไล่ออก เขาก็จะต้องทำลายเธอ และครอบครัวเหมือนกัน เพราะเขามีหลักฐานว่าใบกู้ยืมเงินที่เธอมอบให้เขานั้น ใช้ลายเซ็นหลังการตายของบิดาโนราถึงสามวัน โนราตกใจ และเฝ้าอ้อนวอนสามีให้ยอมให้ครอกสตัดอยู่ในตำแหน่งเดิม แต่ทอร์วัลด์ไม่ยอม เขามอบซองขาวให้ครอกสตัด ครอกสตัดจึงเขียนจดหมายเล่าเรื่องทั้งหมด รวมทั้งเรื่องการปลอมแปลงลายเซ็นปลอม ของบิดาโนราส่งไปที่บ้านเฮลเมอร์
ฝ่ายทอร์วัลด์อยู่ในระหว่างการพักผ่อน ทั้งสองสามีภรรยากำลังจะไปงานเต้นรำสวมหน้ากาก ซึ่งโนราแต่งเป็นนักจับปลาสาว เธอพยายามดึงความสนใจจากสามี จากการที่เขามักจะออกไปเช็คเมล์ในตู้ไปรษณีย์หน้าบ้านอยู่เสมอ เธอจึงแสดงการเริงระบำให้สามี และเพื่อนของเขาคือ Dr.Rank ดู ทั้งๆ ที่เธอยังคงเศร้าเพราะไม่รู้ว่าเรื่องจะจบลงอย่างไร เธอนึกถึงลินด์ซึ่งครอกสตัดเคยหลงรักมาครั้งหนึ่ง ซึ่งนางลินด์ก็สัญญาจะช่วยเพื่อน โนราคิดจะขอความช่วยเหลือจากดร.แรงค์อีกคนหนึ่ง แต่แล้วท่าทีที่เขาแสดงว่าหลงรักเธออย่างหัวปักหัวปำ ทำให้เธอไม่กล้าบอกความลับให้เขารู้ โนราจึงทำได้เพียงให้ทอร์วัลด์สัญญาว่าจะไม่ไปเปิดดูตู้จดหมาย จนกว่างานเต้นรำจะสิ้นสุดลง
โนรากังวลเกี่ยวกับเรื่องที่เกิดขึ้น จนถึงกับนึกว่าถ้าเธอตาย และถูกฝังร่างในน้ำแข็ง ทอร์วัลด์คงจะทุกข์ระทมที่เห็นว่าเธอต้องตายเพราะเขา แต่การณ์กลับไม่เป็นอย่างนั้น เมื่อนางลินด์ประสบความสำเร็จในการหลอกล่อให้ครอกสตัดแต่งงานกับเธอ แลกกับการที่เขาจะต้องหาทางเก็บจดหมายกล่าวโทษที่บ้านเฮลเมอร์กลับไป เธอหวังว่าเรื่องราวทุกอย่างจะยุติ และทอร์วัลด์คงจะเข้าใจทุกสิ่งทุกอย่างดีขึ้น
แต่ทอร์วัลด์กลับได้อ่านจดหมายฟ้องของครอกสตัดเมื่อกลับจากงานเต้นรำ เขากล่าวโทษโนราว่าเป็นคนหลอกลวง โกหก เป็นอาชญากร ไร้ศีลธรรม ไม่มีศาสนา และไม่รู้หน้าที่ ฯลฯ
เขาประกาศว่าโนราไม่เหมาะที่จะเป็นแม่ของลูกของเขาอีกต่อไป เธอควรจะออกไปจากบ้าน หรือถ้าจะอยู่ต่อไปก็ไม่ได้อยู่ในฐานะภรรยาของเขาอีกแล้ว เขามีทีท่าโกรธภรรยามากที่ทำให้เขาต้องเดือดร้อน และอาจจะต้องเป็นผู้ใช้หนี้เงินยืมที่เขาไม่ได้เป็นผู้ยืมสักหน่อย


ครอกสตัดรู้เรื่องที่เกิดขึ้น เขาจึงส่งจดหมายไปถึงบ้านเฮลเมอร์อีกฉบับหนึ่ง ขอยุติการกล่าวโทษใดๆ ต่อครอบครัวเฮลเมอร์ เมื่อได้รับจดหมาย ทอร์วัลด์คุยโอ่ว่าเขามีความสามารถแก้ไขเรื่องทั้งหมดด้วยตัวเอง โนราจึงได้ "รู้จัก" ตัวตนที่แท้จริงของสามีเป็นครั้งแรก ว่าเขาเป็นคนเห็นแก่ตัว เสแสร้ง หน้าไหว้หลังหลอกอย่างไม่เหมาะสมที่จะเป็นผู้นำครอบครัว เธอบอกให้เขาตระหนักว่า ไม่ควรจะมีการแต่งงานระหว่างคนที่ไม่เหมาะสมกัน และตัดสินใจที่จะออกจากบ้านไปทันที และตลอดกาล ทอร์วัลด์แทบจะไม่เชื่อหูตนเอง เขาอ้อนวอนให้เธออยู่ต่อไป แต่เธอยืนกรานที่ออกไปใช้ชีวิตเป็นผู้ใหญ่ตามอายุที่แท้จริงเหมือนคนอื่น กล่าวสั้นๆ คือไปเป็นผู้หญิงจริงๆ ไม่ใช่เป็นตุ๊กตา ที่ ต้องคอยป้อยอเอาใจสนองความเห็นแก่ตัวอย่างน่าเกลียดของทอรวัลด์ เธอออกจากบ้านไปโดยปิดประตูบ้านตุ๊กตาไว้เบื้องหลังอย่างไม่ใยดีเลย

ข้อคิดจากนิยายเรื่องนี้

การดำรงชีวิตอยู่อย่างเสแสร้ง อาจให้ความสุขแบบจอมปลอม โดยเฉพาะสามีภรรยาที่ไม่จริงใจต่อกัน เมื่อมีปัญหาในชีวิตเกิดขึ้น ฝ่ายหนึ่งก็ควรจะให้ความเห็นอกเห็นใจกันมากกว่าที่จะซ้ำเติม การออกจากบ้านของโนรา จึงเป็นเสมือนการก้าวออกจากโซ่ตรวนผูกมัดในชีวิตของผู้หญิงคนหนึ่ง เพื่อมาดำรงชีวิตอยู่อย่าง "คน" ที่เป็นคนไม่ใช่ตุ๊กตา
ห้องสนทนา เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home
เกมส์ Photo Hunt : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่
BKK Mobile Picture Message : Logo : Mini Logo : Screen Saver : Text SMS : Color Picture Message : Wallpaper
รักและคิดถึง พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี
สารพันบันเทิง ดูหนัง ฟังเพลง : ซอกแซกผ่านจอ : มุมฟุตบอล : เสี่ยงเซียมซี : ดวงดาวโคจร ออนไลน์ : Wallpaper : บันเทิง-เริงใจ : ซุบซิบดารา
สารพัดความรู้ เสวนาธุรกิจ : บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ
ภาษาพาเพลิน Everyday English : Did you know? : E-Dialog : รู้จักญี่ปุ่น
ห้องสมุด BKK Business Letter : Song of the Week : พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ : เพลินภาษาน่ารู้ :E-Diary :
ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก :
ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone :
เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York!
BKK Center Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline