Othello
๔ ธ.ค. ๔๔
อัธยา โกมลกาญจน
เป็นบทละครโศกนาฎกรรมโรแมนติกอีกเรื่องหนึ่งของวิลเลียม เชคสเปียร์ ตอนต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16
สถานที่ดำเนินเรื่องคือเวนิสกับไซปรัส แสดงครั้งแรกในค.ศ. 1604 ชื่อเต็มของเรื่องคือ
The Tragedy of Othello,The Moor of Venice เป็นหนึ่งใน 4 บทละครโศกนาฎกรรม
ที่นักประวัติศาสตร์วรรณกรรมจัดเป็นบทละครชุด "ยุคแห่งความผิดหวังของเชคสเปียร์"
หมายถึงการเป็นยุคที่เชคสเปียร์มักเขียนเรื่องเล่า ถึงการต่อสู้ระหว่างความชั่วกับความดีในจิตวิญญานของมนุษย์
บทละครกลุ่มนี้คือ Othello,Hamlet ,King Lear, และMacbeth
ซึ่งเรื่องโอเธลโลเป็นเรื่องของเอียโกผู้ถูกอารมณ์ข้างเลวขับเคลื่อนให้ทำสิ่งชั่วร้ายตลอดเวลา
ทุกเรื่องที่เขาทำล้วนเป็นความเลวอย่างเหลือแสน อย่างที่ไม่เคยปรากฎในวรรณกรรมเรื่องใดมาก่อน
แต่ในที่สุดของเรื่องนี้ก็คือการแสดงว่า ความรักมีชัยเหนือความชั่ว และความเกลียดชัง
และความรักของผู้หญิงคนหนึ่ง ที่มีต่อผู้อื่นคือสิ่งที่สามารถนำพาปีศาจมารับการตัดสินที่ยุติธรรมได้
เนื้อเรื่องย่อ
|
Iago เป็นนายทหารประจำตัวผู้บังคับการทหารเชื้อสายมัวร์คือ โอเธลโลแห่งเวนิส
ครั้งหนึ่งของการแต่งตั้งโยกย้าย โอเธลโลเลือก Cassioให้ดำรงตำแหน่งที่สูงขึ้น
บังเอิญตำแหน่งนี้เป็นตำแหน่งที่เอียโกคาดหวังว่าเขาควรจะได้ เอียโกจึงโกรธแค้นมาก เขาส่งลูกน้องคือ
Roderigo ไปปลุกซีเนเตอร์ Brabantio แห่งเวนิสเพียงเพื่อจะฟ้องว่าบุตรสาวคนสวยของบราบันติโอ คือ
Desdemonaถูกโอเธลโลลักพาไป บราบันติโอโกรธมาก เขารีบพาสมัครพรรคพวกไปหาโอเธลโลทันทีเพื่อตกลงกันให้รู้เรื่อง |
 |
ขณะนั้น ท่านดุ๊กแห่งเวนิส ได้รับทราบว่ากองทัพตุรกีเตรียมโจมตีเกาะไซปรัส เขาจึงเรียกโอเธลโลไปพบที่ห้องประชุมสภา
ทั้งโอเธลโล และบราบันติโอพบกันกลางทาง โอเธลโลไม่ยอมโต้เถียงด้วยเพราะคิดว่าตนเองจะต้องไปทำงานสำคัญ
เขารีบไปที่สภาซีเนท และรับคำสั่งให้นำทหารชาวเวนิสไปรบที่เกาะไซปรัส บราบันติโอพยายามเข้าไปเจรจากับท่านดุ๊กเรื่องที่โอเธลโลพาลูกสาวของตนไป
ท่านดุ๊กจึงควรจัดการอย่างใดอย่างหนึ่ง พอดี Desdemona ปรากฎตัวขึ้น และขอติดตามโอเธลโลไปราชการด้วย
ทั้งหมดจึงออกเดินทางไปไซปรัส โอเธลโลได้ขอให้เอียโกดูแลเดสดีโมนา และ
Emilia ภรรยาของเอียโกคอยอยู่เป็นเพื่อนเธอระหว่างทาง |
เมื่อเรือเคลื่อนขบวนไปพักหนึ่งก็เกิดพายุใหญ่ทำลายกองเรือตุรกี กองเรือของเวนิสเองก็แตกกระจัดกระจายพลัดกันด้วย
โอเธลโลแสดงความสามารจัดการจนเรือทุกลำไปถึงท่าเรือไซปรัสอย่างปลอดภัย โอเธลโล และเดสดีโมนาได้มาอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข
ทั้งคู่ไม่รู้ตัวเลยว่าเอียโกยังคงมีความแค้นอยู่ เขาบอก Roderigo ว่าเดสดีโมนาตกหลุมรักคัสสิโอ โรเดอริโก
ซึ่งก็หลงรักเดลดีโมนาเหมือนกันไม่พอใจ เขาทำท่าเป็นเดือดเป็นแค้นจนเอียโกจับได้
เอียโกจึงถือโอกาสยุให้คนทั้งสองทะเลาะกัน เมื่อเหตุการณ์บานปลายเป็นความวุ่นวายมากขึ้น
คัสสิโอก็จะมีความผิดที่ไม่ปฏิบัติหน้าที่ และยังไปเกี่ยวข้องกับเรื่องการทะเลาะวิวาทเสียเอง
ผลกระทบในทางเสียหายของลูกน้องก็จะกระทบถึงโอเธลโล ที่ไม่สามารถควบคุมลูกน้องได้
ดังนั้น ขณะที่โอเธลโลกำลังจัดการฉลองชัยชนะจากการสู้รบ เป็นหน้าที่ของคัสสิโอที่จะต้องคอยดูแลเรื่องความสงบเรียบร้อย
ไม่ให้มีเรื่องทะเลาะวิวาทในกองทหารเด็ดขาด เอียโกเห็นเป็นโอกาสดำเนินการตามแผนการของเขา
จึงพยายามชวนคัสสิโอดื่ม และคุยจนเมา เมื่อโรเดอริโกมาก่อกวนชวนวิวาท คัสสิโอจึงไม่สามารถคุมสติตัวเองได้
และเข้าสู้กับโรเดอริโก เรื่องบานปลายเป็นความวุ่นวายอื้ออึงในท้องถนน โอเธลโลได้ยินและโกรธว่าคัสสิโอเป็นผู้ก่อเหตุวิวาท
คัสสิโอซึ่งรู้สึกว่าชื่อเสียงของเขาป่นปี้หมดแล้ว เขารู้ว่าโอเธลโลคงไม่อภัยแน่ๆ
ทางเดียวที่จะหาทางรอดคือต้องทำตามที่เอียโกแนะนำให้ขอเดสดีโมนาช่วยเหลือ
คัสสิโอขอให้เอียโกจัดให้เขาได้พบกับเดสดีโมนา ทั้งสองกำลังคุยกันเรื่องที่ต้องการให้เดสดีโมนาช่วยเหลือ
เอียโกก็พาโอเธลโลมาดู และพยายามพูดยุแหย่ให้โอเธลโลเข้าใจผิดว่า
คัสสิโอกับเดสดีโมนาเคยเกี่ยวข้องกันตั้งแต่ก่อนที่เดสดีโมนาจะมาแต่งงานกับโอเธลโล
เอียโกพยายามปลูกฝังความอิจฉาริษยาทีละน้อยๆ จนในที่สุดโอเธลโลก็เริ่มระแวงว่าภรรยาของตนจะคิดไม่ซื่อ
ความรู้สึกไม่พอใจคุกรุ่นอยู่ในใจของโอเธลโลโดยภรรยาไม่รู้เลย พอดีวันหนึ่ง โอเธลโลบ่นปวดศีรษะ
เธอจึงนำผ้าเช็ดหน้าที่โอเธลโลให้เธอครั้งแรกพบกันมาพันให้รอบศีรษะสามี หลังจากนั้นโอเธลโลก็กลับทำผ้าเช็ดหน้าผืนนั้นตกเพราะไม่ได้เอาใจใส่มากนัก
เอมิเลียมาพบเข้าและเก็บมาไว้ที่ห้อง บังเอิญเอียโกพบเข้า เขาเห็นโอกาสที่จะดำเนินแผนการต่อไป
จึงแอบขโมยผ้าเช็ดหน้าผืนนั้นมา และนำไปเก็บที่ห้องของคัสสิโอ |
ฝ่ายโอเธลโลระแวงภรรยามากขึ้นทุกวัน เขาต้องการพิสูจน์ให้รู้ดำรู้แดงไปเลยว่าเดสดีโมนาไม่ซื่อสัตย์
โอเธลโลถึงกับขู่ว่าจะเอาชีวิตเอียโกหากพิสูจน์ไม่ได้ เอียโกจึงบอกว่าเขาเคยไปนอนที่ห้องของคัสสิโอ
และได้ยินคัสสิโอละเมอถึงเดสดีโมนา เขาถามโอเธลโลว่าจำผ้าเช็ดหน้าที่โอเธลโลเคยให้ภรรยาได้หรือไม่
เอียโกอ้างว่าได้บังเอิญเห็นคัสสิโอใช้ผ้าผืนนั้นเช็ดหน้าหลังโกนหนวด โอเธลโลเชื่อทันที
และบอกเลยว่าจะต้องแก้แค้น เขาสั่งให้เอียโกไปสังหารคัสสิโอโดยสัญญาว่าเมื่อคัสสิโอตายแล้ว
เขาจะให้เอียโกดำรงตำแหน่งแทน |
 |
|
พร้อมกันนั้น โอเธลโลได้ไปถามเดสดีโมนาถึงเรื่องผ้าเช็ดหน้าที่หาย เธอไม่สามารถบอกได้ว่าหายไปไหน
และรู้สึกมึนงงมากที่สามีกล่าวหาเธออย่างสั้นๆไม่อธิบายอะไรเลย โอเธลโลยิ่งโกรธจัดจนเกือบเป็นลม
เอียโกจึงยิ่งยั่วเขาให้โกรธมากขึ้น โอเธลโลจึงเข้าทุบตีด่าว่าภรรยาต่อหน้าคณะทูตจากเวนิส ทุกคนพากันตกใจ
ขณะนั้นเอมิเลียอยู่ในเหตุการณ์ด้วย เธอรู้ดีว่าเดสดีโมนาบริสุทธิไม่ได้คบชู้สู่ชาย
เธอพยายามชี้แจงให้โอเธลโลเข้าใจ แต่อารามโกรธทำให้โอเธลโลไม่มีวันเห็นความดีของเดสดีโมนาอีกแล้ว
เขาด่าว่าเธอเสียๆหายๆโดยไม่ยับยั้งเลย |
|
คืนหนึ่ง โอเธลโลบังคับให้ภรรยาไปนอนแต่หัวค่ำ บังเอิญเป็นคืนเดียวกับที่เอียโกชวนโรเดอริโกไปดักทำร้ายคัสสิโอ
แต่โรเดอริโกกลับถูกคัสสิโอทำร้ายบาดเจ็บ เอียโกจึงถือโอกาสแทงคัสสิโอ และหันมาแทงโรเดอริโกด้วย เพื่อเป็นการกำจัดลูกมือของเขาทั้งสองคนคราวเดียวกัน
ทันใดนั้นเพื่อนโสเภณีของคัสสิโอก็โผล่มา และเปิดเผยความสัมพันธ์ระหว่างตนเองกับคัสสิโอ
เป็นการยืนยันว่าคัสสิโอไม่มีวันรักผู้หญิงอื่นนอกจากตัวเธอ แต่การที่คัสสิโอยังไม่ตายทำให้เอียโกต้องวางแผนต่อไป
คือการทำลายชื่อเสียงของคัสสิโอไม่ให้เหลืออะไรเลย เขาอ้างความเป็นเพื่อนที่จะช่วยพาคัสสิโอที่บาดเจ็บไปที่บ้านโอเธลโล
มีผู้ติดตามไปด้วยคือขุนนางชาวเวนิสที่มาเห็นเหตุการณ์การต่อสู้กันพอดี |
ในเวลาเดียวกันที่บ้านของโอเธลโล โอเธลโลไปที่ห้องนอนภรรยา และสังหารเธอ เขาบอกเธอก่อนที่จะลงมือว่า
คัสสิโอสารภาพแล้วว่ารักเดสดีโมนา และคัสสิโอก็ถูกฆ่าตายไปแล้ว พอดีเอมิเลียเข้ามาในห้องเพื่อบอกว่าโรเดอริโกถูกฆ่าตายไม่ใช่คัสสิโอ
ข่าวนี้ทำให้โอเธลโลรู้สึกตกใจที่เข้าใจภรรยาผิด เขาบอกเอมิเลียเรื่องที่เขารู้ว่าภรรยานอกใจเพราะเอียโกเป็นคนบอก
เอมิเลียไม่เชื่อว่าสามีจะเป็นคนเล่าเรื่องโกหกอย่างนั้น
เมื่อเอียโกกับขุนนางเวเนเทียเดินทางมาถึงบ้านของโอเธลโล เอมิเลียจึงถามสามีเพื่อหักล้างข้อกล่าวหาของโอเธลโล
แต่เอียโกกลับจนมุม ทุกคนรู้ว่าเขาเป็นผู้ก่อเรื่องทั้งหมด และโอเธลโลก็เพิ่งรู้ว่าผ้าเช็ดหน้าของภรรยาตกไปอยู่ที่ห้องของคัสสิโอได้อย่างไร
ก่อนที่เอมิเลียจะสามารถเปิดเผยความเลวร้ายของสามีได้อีก เอียโกก็แทงเธอจนตาย
โอเธลโลจึงจับตัวเอียโกไว้ขณะที่เอมิเลียใกล้จะสิ้นลมหายใจ เธอก็ยังพยายามยืนยันความบริสุทธิของเดสดีโมนา
เรื่องนี้ทำให้โอเธลโลเสียใจมากเขาใช้กริชแทงที่หัวใจตนเอง
คณะทูตเวเนเทียนรู้สึกสลดใจกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตรงหน้า เขาถึงกับสาบานว่าจะต้องจัดการลงโทษเอียโก
ให้สาสมกับความผิดต่อหน้าข้าหลวงใหญ่แห่งไซปรัส |
|