๓๐ เม.ย. ๔๔
อัธยา โกมลกาญจน
ผู้แต่งเรื่องคือ Prosper Me'rime'e (ค.ศ.1803- ค.ศ.1870)
นักแต่งนวนิยาย และนักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
เขาเกิดที่ปารีส ได้มีโอกาสเป็นพระสหายของพระจักรพรรดินีอูเชนี
(Empress Euge'nie) ทำให้ได้รับการแต่งตั้งเป็นซีเนเตอร์
และเป็นพระสหายของพระจักรพรรดินโปเลียนที่สามด้วย
งานเขียนเชิงประวัติศาสตร์ของเมริเมมีอาทิ เช่น
The Chronicles of the Reign of Charles IX (1829),
La Ve'nus d'ille (The Venus of Ille, 1837)
Carmen (1846), Colomba (1852), Letter to an Unknown (1873)
เรื่องคาร์เมนจัดเป็น Picaresque romance
วางพล็อตเรื่องไว้ตอนเริ่มคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในประเทศสเปน
พิมพ์ ค.ศ.1947 ความสำคัญของนิยายสั้นๆ
นี้เป็นเรื่องที่ไม่ควรประเมินค่าต่ำเพราะ
1.เป็นเรื่องโรแมนติก และได้รับความนิยมชื่นชมค่อนข้างมาก
จนกระทั่งมีผลให้เมริเมมีจุดยืนโดยเฉพาะในแวดวงวรรณกรรม
2.Bizet (มีชื่อจริงว่า Alexandre Ce'sar Le'opold Bizet
(1838-75) มีชื่อเสียงจากการจัดละครเรื่องต่างๆ
เช่น The Pearl Fishers: 1863, La Jolie fille de Perth: 1867, Djamileh: 1872
แต่เรื่องที่ทำให้บิเซทมีชื่อเสียงมาก
คือเรื่องคาร์เมนซึ่งเป็นละครโอเปราเรื่องแรกของเขาด้วย
บิเซทเปลี่ยนพล็อต และสร้างตัวละครบางตัวเพื่อให้เป็นโอเปราที่สมบูรณ์
แต่ทั้งนี้ก็ไม่ใช่การลดความสำคัญของเมริเมลง
เพราะถ้าเมริเมไม่แต่งเรื่องนี้ขึ้นก็จะไม่มีละครโอเปรา
เราจึงเป็นหนี้เมริเมสองอย่าง คือ
1.เนื้อเรื่องที่ผู้แต่งแต่งไว้ดี
2.เพราะเรื่องนี้ทำให้เกิดมีละครโอเปราเนื้อเรื่องย่อ
 |
Don Jose เป็นนายทหารม้ารูปหล่อจากนาวาร์
เป็นบุตรชายในตระกูลชาว Basque
เขาได้รับโอกาสดีในชีวิตจากการที่ได้รับการแต่งตั้งเลื่อนยศเป็นนายทหารอย่างรวดเร็ว
จนถึงระหว่างช่วงระยะเวลาสั้นๆ ที่ย้ายมาประจำการที่ Seville
เขาก็เกิดไปหลงรักสาวน้อยยิปซีแสนสวยคนหนึ่ง
เธอมีชื่อว่า Carmen จากความสวยงามบาดตาบาดใจของเธอทำให้
ดอน โฮเซหลงรักเธอแบบรักแรกพบ
แม้จะเห็นเธอกำลังจะใช้มีดแทงคนงานในร้านบุหรี่ เขาก็ไม่ได้เข้าไปห้าม
และไม่ได้คิดว่าเธอเป็นหญิงไม่ดีใจร้ายเสียอีก |
|
ทั้งดอน และคาร์เมนได้สนิทสนมกันมากขึ้นตามลำดับ
จนวันหนึ่งนางได้ชวนดอน ไปเที่ยวเล่นในเขตทะเลทราย
เมื่อดอนกลับมาที่กรมทหาร เขาต้องถูกลงโทษในฐานะทิ้งเวรยาม
แต่ครั้งเดียวนั้นนางก็ยังไม่รับรู้ว่า
ดอนอาจจะถูกลงโทษหากชวนเขาออกไปเที่ยวเล่นในระหว่างงานอีก
เมื่อดอนปฎิเสธ ทั้งสองคนก็ต้องทะเลาะกันนานนับชั่วโมง
ซึ่งเรื่องนี้ถ้าเป็นคนปกติไม่ได้หลงรักผู้หญิงอย่างหัวปักหัวปำอย่างดอนแล้ว
เขาก็น่าจะมีสติรู้ผิดรู้ถูก แต่ดอนกลับทำอะไรไม่ได้
ดอนไม่อาจทนเห็นหญิงที่เขารักมีอาการโกรธเกรี้ยวได้
ดังนั้น แม้บางครั้งดอนจะยังคงมีสติรู้การควร
และไม่ควร เขาก็ทนมารยาหญิงอย่างคาร์เมนไม่ได้
เจ้าหล่อนรู้จักการประเล้าประโลมให้เขาใจอ่อน
และในขณะเดียวกันก็รู้จักใช้ความไม่พอใจเป็นเครื่องมือให้เขาเกรง
จนไม่อาจขัดใจเธอได้ คาร์เมนเองก็รู้ว่าดอนรัก
และหลงเธอมาก แต่เธอก็เป็นหญิงรักอิสระ ชอบท้าทายต่อต้าน
และมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงไม่คงที่ ที่สำคัญก็คือ
การที่หญิงสาวชอบการบริหารเสน่ห์ให้ชายหนุ่มทั้งหลายมาหลงรัก
ซึ่งก็ยิ่งทำให้ดอนกลับยิ่งหลงเธอจนบ้าคลั่งมากเสียกว่าชายหนุ่ม
ที่คาร์เมนมุ่งจะยั่วยวนเสียอีก
ทั้งสองนัดพบกันที่ที่อยู่ของฝ่ายหญิงในวันหนึ่ง
ขณะที่ทั้งสองกำลังพลอดรักกันอยู่
นายทหารหนุ่มคู่รักของคาร์เมนอีกคนก็ปรากฎตัวขึ้น
เรื่องจึงบานปลายเป็นการต่อสู้กันระหว่างนายทหารทั้งสอง
ในที่สุดปรากฎว่าดอน โฮเซใช้ดาบแทงชู้รักอีกคนของคาร์เมนตาย
ส่วนตัวเองก็มีบาดแผลที่ศีรษะเพราะอาวุธของนายทหารคนนั้น
ระหว่างการต่อสู้กัน คาร์เมนเก็บตัวอยู่ในห้องตลอดเวลา
แต่เมื่อเห็นนายทหารล้มลงกับพื้นเธอก็ประนามดอนว่าโง่
และหลบออกจากห้องไป
สักพักหนึ่งก็กลับมาพร้อมเสื้อคลุมตัวใหญ่ให้ดอนใส่
และหนีไปเสีย ดอนเองก็หมดอนาคตเพียงนั้น
ทันทีที่เขาต้องหันหลังออกจากห้องนั้นไป
เขากลายเป็นคนนอกกฎหมาย
ที่ต่อมากลับได้แต่งงานกับหญิงนักล้วง และเป็นขโมย | |
 | |
|
คาร์เมนมีเพื่อนเป็นพวกนอกกฎหมายหลายคน
ดอนไม่มีทางเลือกจึงต้องตามเธอไปเป็นพวกนอกกฎหมายด้วย
พอดีขณะนั้นมีประกาศรางวัลนำจับดอน โฮเซ
ยิ่งทำให้ดอนถลำลึก และมองไม่เห็นหนทางที่จะกลับมาประพฤติดีได้อีก
เขากลายเป็นพวกนอกกฎหมายเต็มตัว
มีชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ เพราะโดยปกตินิสัยที่เขาเป็นคนดี
และไม่คุ้นเคยกับการปล้น หรือคุกคามผู้ใด
เมื่อต้องมาเป็นโจร เขาจึงไม่ชอบการดำเนินชีวิตแบบนั้นเลย
ยิ่งไปกว่านั้น เขายังได้รับรู้ในเวลาต่อมาว่าคาร์เมนไม่ซื่อสัตย์
เธอมีชู้รักคนอื่นอีก เรื่องนี้ทำให้ดอนมีความทุกข์
และกลายเป็นคนเงียบขรึมไปมาก
ความโกรธ และความริษยาของดอนคุกคามอารมณ์ของดอนมากขึ้น
เมื่อได้ทราบว่าบุรุษตาเดียวผู้เป็นหัวหน้าโจรชื่อ Garcia
เป็นสามีอีกคนหนึ่งของคาร์เมน
พอดีเป็นเวลาที่พวกลูกน้องโจรออกไปปฏิบัติการในวันหนึ่ง
ส่วนคาร์เมนก็ออกจากซ่องไปเพราะทะเลาะกับดอน
ดอนจึงถือโอกาสฆ่ากราเซียเสีย
เพราะคิดว่าเขาคงจะได้เป็นเจ้าของคาร์เมนเพียงผู้เดียว
แต่ในเรื่องนี้ ลูกน้องของการ์เซียบอกดอนว่าที่จริงเขาไม่น่าจะต้องฆ่ากราเซียเลย
เพราะถ้าอยากได้คาร์เมนแล้ว
เขาสามารถซื้อเธอด้วยราคาเพียงสองสามดอลลาร์เท่านั้น
ดังนั้นเมื่อคาร์เมนกลับมาถึง ดอนจึงบอกเธอว่าบัดนี้เธอกลายเป็นแม่หม้ายแล้ว
และเหลือโจรอยู่เพียงสองคนที่จะต้องทำการปล้นตามแผนที่วางไว้ก่อนหน้านี้
คือ ดอน และ Dancaire ทั้งสองจะทำการปล้นตามแผนเดิม ขอให้คาร์เมนช่วยด้วย
ทั้งสองคนคิดผิด เพราะคาร์เมนกลับเตรียมตัวเดินทางไป
เกรนาดาเพื่อพบหนุ่มนักสู้วัวกระทิงชื่อ Lucas เมื่อดอนรู้ เขาโกรธ
และหึงเธอมาก เขาตามไปหาเธอ
และชวนเดินทางไปอยู่อเมริกาด้วยกันคาร์เมนปฏิเสธ
เธอบอกกับเขาว่าไม่เคยมีใครบังคับเธอให้ทำสิ่งใดที่เธอไม่สมัครใจได้
และเพราะเธอเป็นชาวยิปซีที่สามารถอ่านดวงได้
เธอบอกเขาว่าชะตาของเธอกับเขานั้นเป็นชะตาของคนที่จะต้องตายพร้อมกัน
คำบอกเล่านี้ก็เพื่อเป็นการย้ำไม่ให้ดอนกังวลมากไปนั่นเอง | |
|
หลังจากนั้น คาร์เมนก็เตรียมออกเดินทางไป Cordova
เพื่อดูลูคัสแข่งขันสู้วัวกระทิง ดอนตามเธอไปอีก
เขาเฝ้าจับตามองเธอตลอดเวลา พอดีลูคัสถูกวัวขวิด
ดอนจึงตามหาคาร์เมนจนพบ
และขอร้องให้เธออยู่กับเขาตลอดไปคือให้เดินทางไปอเมริกา
เธอหัวเราะเยาะ และปฏิเสธคำขอนั้น |
 |
|
ดอนไปหาพระเพื่อขอให้ทำพิธีสวดให้คนที่กำลังมีอันตรายถึงตาย
และย้อนกลับมาหาคาร์เมนอีก ขอร้องให้เธอไปกับเขา
คาร์เมนสัญญาว่าจะไปด้วยแม้ว่าจะต้องไปตายก็ตาม
เธอสังหรณ์ว่าดอนกำลังจะฆ่าเธอแต่เธอก็ยอมรับชะตากรรมนั้น
เธอไม่รักดอนอีกต่อไปแล้ว แม้ว่าลูคัสจะไม่รักเธอ
เธอก็จะไม่รักดอนอีกเพราะความรักระหว่างคนสองคนได้สิ้นสุดลงแล้ว
เมื่อได้ฟังดังนั้นทำให้ดอนโกรธมาก
เขาควักมีดออกมา และฆ่าเธอ แล้วจึงใช้มีดนั้นขุดหลุมฝังเธอไว้ใต้ต้นไม้ใหญ่
ก่อนที่จะไปมอบตัวกับตำรวจ
และนิมนต์พระมาทำพิธีสวดให้แก่วิญญาน ของคาร์เมน ข้อคิดจากนิยายเรื่องนี้
แสดงให้เห็นถึงการหลงรักอย่างตามืดบอด
ความขาดสติยั้งคิดทำให้ทั้งสองคนแทนที่จะได้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขอยู่ด้วยกัน
ก็กลับต้องจบชีวิตลงด้วยความเศร้า | |
|