Candide ๒๐ มี.ค. ๔๔ อัธยา โกมลกาญจน Francois Marie Arouet de Voltaire (1694-1778) เป็นนักปรัชญา และกวีที่มีชื่อเสียงมากของฝรั่งเศสในยุคประเทืองปัญญา( Age of Enlightenment) หรือยุคแห่งเหตุผล (Age of Reason)ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 มีศูนย์กลางที่ฝรั่งเศส หลังจากนั้นจึงแพร่หลายไปทั่วยุโรป และอเมริกา มีแนวความเชื่อในหลักวิทยาศาสตร์ เหตุผล และกฎของธรรมชาติ ซึ่งเป็นความคิดที่ต่อต้านแนวทางของศาสนา การเมือง และสังคมในสมัยนั้นอย่างมาก ยุคประเทืองปัญญานี้เป็นผลพวงโดยตรง มาจากความก้าวหน้าทางปรัชญา และวิทยาศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 (จากผลงานของจอห์น ล็อค นิวตัน และเดคาร์ท) และยังเป็นแนวคิดที่มีผลมากต่อการเรียกร้องสิทธิมนุษยชน ในสมัยการปฏิวัติอเมริกัน ค.ศ.1776 และการปฏิวัติใหญ่ของฝรั่งเศส ค.ศ.1789 นักปราชญ์ที่มีแนวคิดแบบประเทืองปัญญา นอกจากโวลแตร์แล้วก็คือ ดิเดอโรต์ มองเตสกิเออร์ เบนธัมกับเบนจามิน แฟรงคลิน เป็นต้น กังดิดเป็นงานเด่นที่สุดของโวลแตร์ มีเนื้อหาถากถางเยาะเย้ยคนในสังคมสมัยนั้น ว่าสิ่งที่แทรกซึม และควบคุมชีวิตของคนล้วนเป็นผลมาจากความเพ้อฝัน วิทยาศาสตร์ ปรัชญา ศาสนา และการปกครอง ที่ชักนำให้มนุษย์กระทำความผิด เขาสรุปด้วยว่า มนุษย์ในอดีตกับมนุษย์ในปัจจุบันก็เหมือนๆ กัน ดังนั้นนิยายกังดิดจึงเป็นนิยายที่ไม่ถูกจำกัดด้วยห้วงเวลา แต่จะยังคงมีหน้าที่เหมือนหนังสือพิมพ์ที่จะช่วยบันทึก และเสนอข่าวให้ทุกคนรับรู้เรื่องราวต่างๆ ในแบบที่ถือว่าทันสมัยอยู่เสมอ เนื้อเรื่อง

	กังดิดเกิดเป็นลูกนอกกฎหมายของน้องสาวบารอนที่เมืองเวสฟาเลีย เขาได้มีโอกาสเรียนวิชาอภิปรัชญา-เทววิทยา และจักรวาลวิทยากับดร.ปังโลสผู้เลื่อมใสปรัชญาของลิบนิทซ์เป็นที่สุด ดร.ปังโลสบอกบอกกังดิดว่า วิชาที่เขาได้เรียนนั้นเป็นวิชาสุดประเสริฐในโลก ซึ่งกังดิดคงจะได้เรียนวิชาสุดประเสริฐนี้จนจบหลักสูตร ถ้าไม่บังเอิญไปลอบรักกับคูเนกองด์ ลูกสาวของบารอนเสียก่อน เขาถูกขับออกจากบ้านไปเป็นทหารในกองทัพของกษัตริย์บัลแกเรีย จนต่อมาเมื่อกษัตริย์บัลแกเรียทำสงครามกับกษัตริย์อะบาเรส กังดิดจึงได้โอกาสหลบหนีไป เขาได้พบ และคบหาเป็นเกลอกับเจมส์ และอะนาแบปทิสต์ ทั้งยังบังเอิญได้พบดร.ปังโลสที่กลายเป็นขอทาน
ทั้งหมดตัดสินใจเดินทางไปกรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส แต่เรือแตกที่ชายฝั่ง เจมส์จมน้ำตายเหลือแต่กังดิดกับปังโลสว่ายน้ำเข้าฝั่ง พอดีเกิดแผ่นดินไหว และกษัตริย์ลิสบอนทรงสั่งลงโทษคนชั่วร้าย ที่ทำให้เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้ กังดิดกับปังโลสพลอยติดร่างแหโดยปังโลสถูกลงโทษแขวนคอ ส่วนกังดิดถูกเฆี่ยนด้วยแซ่บาดเจ็บสาหัส โชคดีที่เขาได้พบหญิงแก่ช่วยรักษาแผล ทั้งปลุกใจให้เขาเข้มแข็ง เมื่อกังดิดตามนางไปบ้าน เขาได้พบคูเนกองด์อย่างไม่คาดฝัน เพราะปังโลสเคยบอกเขาว่าคูเนกองด์ตายแล้ว คูเน-กองด์จึงเล่าเรื่องของเธอให้กังดิดฟังว่า เธอถูกพวกยิว และผู้สอบสวนคดีศาสนาจับตัว เธอหนีมาได้ แต่ก็ยังคงถูกติดตามอยู่ไม่ลดละ ขณะนั้นเองคณะติดตามจับคูเนกองต์สองคนก็เดินทางมาถึง ทั้งสองจะเข้าจับตัวคูเนกองด์ กังดิดจึงฆ่าคนทั้งสองเสีย

เมื่อเห็นว่าที่ตนอยู่นั้นไม่มีความปลอดภัยเพียงพอ หญิงแก่ คูเนกองด์ และกังดิดจึงพากันหนีไปเมืองคาดิซ ทั้งหมดถูกปล้นอีกจนต้องหนีต่อไปปารากวัย กังดิดหวังที่จะเข้าไปเป็นทหารในการรบกับพวกกบฎเจซูอิทส์ ทั้งเขายังทราบในระหว่างเดินทางมาด้วยกันว่า หญิงแก่เป็นลูกสาวของพระสันตะปาปาเออร์บันที่ 10 และมารดาของนางคือ เจ้าหญิงแห่งปาเลสตรินา

กังดิดเกือบจะรู้สึกว่าที่นั่นปลอดภัย แต่ก็เกิดเหตุอีก เมื่อผู้ว่าราชการแห่งบูโนสแอเรสตกหลุมรักคูเนกองด์ เขาแกล้งตั้งข้อกล่าวหาว่ากังดิดเป็นผู้ร้ายที่หลบหนีมาจากสเปน กังดิดจึงต้องหนีไปกับคนรับใช้ชื่อกากัมโบทิ้งหญิงแก่กับคูเนกองด์ไว้ เขาไปช่วยพวกเจซูอิทส์รบ และต่อมาเขาได้รู้ว่าผู้นำของเจซูอิทซ์เป็นพี่ชายของคูเนกองด์ เมื่อเกิดทะเลาะกันโดยหัวหน้านั้นไม่รู้ว่ากังดิดเป็นใคร กังดิดไม่คิดที่จะฆ่าพี่ชายของสตรีที่ตนรัก เขาตัดสินใจหนีไปกับคนรับใช้ แต่กลับถูกพวกอินเดียนแดงจับอีก กากัมโบต้องพยายามชี้แจงว่าทั้งสองคนไม่ได้เป็นเจซูอิทส์ จึงได้รับการปลดปล่อยให้เดินทางต่อไปเอลโดราโด เขาได้ใช้ชีวิตอย่างสงบสุขที่นั่น และคงจะผาสุกตลอดไป ถ้ากังดิดจะไม่คิดถึงคูเนกองด์อยู่ตลอดเวลา

ทั้งสองนายบ่าวตัดสินใจขนทรัพย์สินเงินทองบันทุกหลังแกะ 100 ตัว ออกเดินทางจากเอลโดราโดมุ่งไปบูโนสแอเรสเพื่อตามหาคูเนกองด์ แต่เกิดเหตุการณ์ที่แกะทั้งหลายหนีไป เหลืออยู่เพียงสองตัวกับทรัพย์สินบนหลังมันเท่านั้น กังดิดจึงต้องหาทางเดินทางต่อไปโดยเข้าไปตีสนิทกับพ่อค้าดัทช์ เขาได้คิดตามคนเหล่านั้นไปบูโนสแอเรส เห็นทีว่ากังดิดจะยังไม่หมดเคราะห์กรรม เพราะพ่อค้ากลับคิดหลอกเอาทรัพย์สินของกังดิด และลงเรือหนีไป กากัมโบต้องเดินทางไปบูโนสแอเรสผู้เดียว เพื่อตามหาคูเนกองด์ ทั้งสองตกลงนัดหมายให้กังดิดไปพบกันที่เวนิซ กังดิดออกเดินทางผจญภัยไปเรื่อยๆ จนได้บังเอิญพบแกะที่บรรทุกทรัพย์สินตัวหนึ่ง บนเรือที่ล่มอย่างมหัศจรรย์ เขาเดินทางไปถึงบอร์โดซ์โดยเตรียมที่จะผ่านปารีสไปเวนิซ เแต่เขาถูกจับที่ปารีส และต้องไถ่ตัวด้วยเพชรพลอยจำนวนหนึ่ง เขาจัดแจงตีสนิทกับชาวเรือดัทช์ เดินทางไปถึงเมืองปอร์ทมัธในอังกฤษ หลังจากนั้นก็เดินทางไปเวนิซ เขาไม่ได้พบทั้งกากัมโบ และคูเนกองด์ที่นั่น คงพบแต่สาวใช้ของคูเนกองด์เท่านั้น กังดิดไม่ละความพยายามที่จะติดตามทั้งสองคน เขาพยายามสืบจนรู้ว่ากากัมโบถูกจับเป็นทาสที่เมืองนั้น ส่วนคูเนกองด์ถูกส่งไปคอนสแตนติโนเปิล กังดิดออกติดตามไปพบปังโกลส และพี่ชายของคูเนกองด์ที่คอนสแตนติโนเปิลในหมู่ทาส ปังโกลสเล่าเรื่องที่เขาหนีมาจากการถูกแขวนคอที่ลิสบอน เพราะคนแขวนคอผูกเงื่อนปมไม่แน่น ฝ่ายพี่ชายของคูเนกองด์ก็เล่าเรื่อง ที่เขาสามาถรักษาตัวจากแผลที่บาดเจ็บอย่างปาฎิหารย์ กังดิดจึงช่วยซื้อทั้งสองคนจากเจ้าของเงินเดิม หลังจากนั้นยังได้ซื้อตัวหญิงแก่กับคูเนกองด์ และซื้อฟาร์มอยู่อาศัย และทำงานเลี้ยงชีพอีกแห่งหนึ่ง เขาได้ใช้ชีวิตอยู่ในไร่นั้นต่อมาด้วยความรู้สึกว่าอันที่จริงแล้ว ชีวิตที่สุขสงบที่สุด และที่ดีที่สุดนั้นอยู่ในนาไร่ของเขานั่นเอง

ข้อคิดจากนิยายเรื่องนี้ คงจะสรุปได้สั้นๆ ว่าแม้การเรียนรู้วิชาการต่างๆ จะมองดูเป็นสิ่งดีเลิศ แต่บางครั้งคนคลั่งวิชาอย่างปังโลสก็เอาตัวไม่รอด เช่นเดียวกับการแสวงหาความสุข น่าจะอยู่ที่ความพอใจ อย่างที่กังดิดสรุปว่าความสุขสงบที่สุดของเขาคือการใช้ชีวิตอยู่ในนาไร่ของเขานั่นเอง

ห้องสนทนา เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home เกมส์ Photo Hunt : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่ BKK Mobile Picture Message : Logo : Mini Logo : Screen Saver : Text SMS : Color Picture Message : Wallpaper รักและคิดถึง พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี สารพันบันเทิง ดูหนัง ฟังเพลง : ซอกแซกผ่านจอ : มุมฟุตบอล : เสี่ยงเซียมซี : ดวงดาวโคจร ออนไลน์ : Wallpaper : บันเทิง-เริงใจ : ซุบซิบดารา สารพัดความรู้ เสวนาธุรกิจ : บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ ภาษาพาเพลิน Everyday English : Did you know? : E-Dialog : รู้จักญี่ปุ่น ห้องสมุด BKK Business Letter : Song of the Week : พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ : เพลินภาษาน่ารู้ :E-Diary : ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก : ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone : เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York! BKK Center Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline