"Beauty is as relative as light and dark. Thus, there exists no beautiful woman, none at all, because you are never certain that a still
far more beautiful woman will not appear and completely shame the supposed beauty of the first."
สวัสดีค่ะ เมื่อไม่นานมานี้ มีหนังเรื่องฝรั่งหนึ่งเข้าฉายในกรุงเทพฯ พี่แนทไม่แน่ใจว่าออกโรงไปหรือยัง พี่แนทไม่ได้ไปดูหรอกค่ะ
ไม่ทราบเนื้อเรื่องย่อด้วยซ้ำ แต่ชื่อเรื่องของหนังเรื่องนี้ทำให้พี่แนทนึกอะไรขึ้นมาได้
หนังเรื่องนั้นชื่อ "Eye of the Beholder" พี่แนทคิดว่าชี่อเรื่องคงแปลว่า
สายตาคนมอง เพราะ beholder แปลว่าคนมองค่ะ ส่วน to behold เป็นคำกริยาแปลว่า มอง ชื่อหนังเรื่องนี้ทำให้พี่แนทนึกถึงคำกล่าวที่ว่า
"Beauty is in the eye of the beholder." แปลแบบเอาความก็คือ ความงามนั้นขึ้นอยู่กับผู้มอง มันเป็นเรื่องของอัตตพิสัย (subjective)
สิ่งที่คนหนึ่งมองว่าสวยงาม อาจเป็นสิ่งที่น่าเกลียดในสายตาของอีกคนหนึ่งก็ได้
 เรื่องงามหรือไม่แล้วแต่(ใจ) คนมองนั้นทำให้เกิดคำถามขึ้นว่า ความงาม
หรือ beauty นั้นคืออะไร จิตรกรชาวสวิสที่ชื่อ Paul Klee เขียนไว้ในบันทึก หรือ diary ของเขาว่า "Beauty is as relative as light and dark.
Thus, there exists no beautiful woman, none at all, because you are never certain that a still far more beautiful woman will not appear
and completely shame the supposed beauty of the first."
เขาเห็นด้วยกับข้อความข้างต้นที่พี่แนทยกมา เขาว่า ความงามนั้นเป็นเรื่องอัตตพิสัย
เหมือนความมืดกับกับสว่าง ดังนั้น หญิงงามนั้นไม่ได้มีอยู่จริง กล่าวคือไม่มีหญิงใดงาม หากเราเห็นว่าหญิงผู้ใดงาม
หญิงผู้นั้นอาจไม่งามเลยก็ได้ เพราะว่าเราไม่สามารถที่จะแน่ใจได้ว่าจะมีผู้หญิงที่งามกว่าคนแรกหรือเปล่า
เมื่อมีหญิงที่งามกว่ามาเปรียบด้วยแล้ว ความงามของหญิงคนแรกก็จะหมดไปโดยสิ้นเชิง
คำที่มีความหมายเหมือนคำว่า subjective คือ relative ซึ่งเป็นคำคุณศัพท์เหมือนกัน ส่วนคำนามคือ subjectivity และ relativity
ไม่ใช่ relation นะคะ เพราะความหมายจะต่างกัน กลายเป็น 'ความสัมพันธ์' ไป เรื่องของอัตตพิสัยยิ่งอธิบายยากค่ะ
เอาเป็นว่าคนเรามีความคิดต่างกันไป ทุกอย่างขึ้นอยู่กับความคิดของเรา หรือที่เราพูดง่ายๆ ว่า "มันแล้วแต่
" ลางเนื้อชอบลางยา
หรือที่ภาษาอังกฤษเขาเรียกว่า 'to each, his own' ค่ะ
ที่ยากไปกว่าการอธิบายก็คือ การมองแบบไม่เป็นอัตตพิสัย นั่นคือ การมองสิ่งใดสิ่งหนึ่งตามที่มันเป็น โดยไม่ได้รวมความคิดของตนเข้าไป
คำตรงข้ามกับคำว่า subjective คือ objective พี่แนทไม่ทราบคำบาลีที่ใช้ในภาษาไทยเหมือนกัน คงแปลว่า
วัตตพิสัยกระมังคะ แปลบาลีเป็นอังกฤษว่า 'to see it for what it is' การมองแบบนี้ค่อนข้างยากนะคะ
ขอกล่าวถึงคำกล่าวภาษาฝรั่งเศษ
(ซึ่งพี่แนทรู้บ้างแต่งูงูปลาปลา) สักหน่อยนะคะ พี่แนทเคยอ่านเจอข้อความว่า "Il 'y a pas beauty en part d' amour."
หรืออะไรประมาณนี้แหละค่ะ ถอดความเห็นภาษาอังกฤษตามที่พี่แนทเข้าใจแบบพื้นๆ ว่า "There is no beauty that is not a part of love."
โอ๊ย
ยิ่งยากเข้าไปใหญ่ ภาษาไทยเขาว่า ไม่มีความงามใดที่ไม่มีส่วนมาจากความรัก การที่เรานึกรักนึกชอบสิ่งใด
เราจะให้เหตุผลกับตัวเองว่า เพราะมันสวยงาม แต่ในทางกลับกัน ที่เราคิดว่ามันสวยนั้นเป็นเพราะว่าเรานึกรักมันต่างหาก
ความคิดนี้ทำให้เราย้อนกลับไปที่ข้อความแรกที่ว่า "Beauty is in the eye of the beholder." เขาถึงว่า "Love is blind."
อย่างไรคะ เรารักเราชอบของเรา เราก็เห็นว่ามันสวย เห็นดีเห็นงาม คนอื่นจะเห็นขัดแย้งแตกต่างอย่างไรไม่สนใจ
คนรักของเรา เราก็มองว่าเขารูปวิลัย นิสัยประเสริฐ เชาว์ปัญญาล้ำเลิศ บรรเจิดกิริยา (มากไปนิ๊
ดนึง) มันเป็นเรื่อง subjective
ค่ะ "เราชอบของเรานี่ ใครจะทำไม" คงเป็นคำสรุปที่ดีที่สุดค่ะ |
