บัญชีทีเบรค ความรู้ทางการบัญชีที่นำมาพูดคุยให้เข้าใจได้ง่ายๆ โดยนักบัญชีช่างเล่าและเข้าใจปัญหา


 
ทำบัญชีอย่างง่าย
Front Office & Back Office
เกร็ดเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีของกิจการ SMEs
การแก้ไขมาตรฐานการบัญชี
ใบกำกับภาษี (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)
 
บทเริ่มต้น ของรายงานบัญชี
มารู้จักสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนกันดีกว่า
 


Download ตัวอย่างงบการเงิน
  งบการเงิน สำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548
  งบการเงิน บมจ. ยงไทย
 

   
ีเงินลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุน (2) วิโรจน์ เฉลิมรัตนา
  ๒๙ ธ.ค. ๔๘ viroj@vas.co.th

เมื่อกิจการจัดประเภทเงินลงทุนตามความตั้งใจในการถือเงินลงทุนไว้แล้ว ประเด็นต่อมาคือ จะบันทึก เงินลงทุน ไว้ด้วยราคาเท่าใด

ราคาตามบัญชีของเงินลงทุนนั้น จะแสดงไว้แตกต่างกัน ตามการจัดประเภทของเงินลงทุน ดังต่อไปนี้
เงินลงทุนชั่วคราว
     ๑. หลักทรัพย์เพื่อค้า และหลักทรัพย์เผื่อขายต้องแสดงในงบดุลด้วย “มูลค่ายุติธรรม” (ทางปฏิบัติได้แก่ ราคาเสนอซื้อปัจจุบัน)
     ๒. เงินลงทุนทั่วไป ต้องแสดงในงบดุลด้วย “ราคาทุน”
     ๓. ตราสารหนี้ที่จะถือจนครบกำหนดซึ่งจะครบกำหนดภายใน ๑ ปี ต้องแสดงในงบดุลด้วย “ราคาทุนตัดจำหน่าย”

การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าหลักทรัพย์
การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าของหลักทรัพย์เพื่อค้า จะถือเป็น “กำไรหรือขาดทุน” ในงบกำไรขาดทุนทันที ในงวดนั้น

การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าของหลักทรัพย์เผื่อขาย จะถือเป็น “กำไร/ขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้น” เป็นรายการแยกต่างหากในส่วนของผู้ถือหุ้นจนกว่าจะมีการจำหน่ายหลักทรัพย์นั้น จึงจะบันทึกเป็น “กำไร/ขาดทุน” ในงบกำไรขาดทุน ในงวดที่มีการจำหน่าย

เงินลงทุนระยะยาว
     ๑. หลักทรัพย์เผื่อขายต้องแสดงในงบดุลด้วย “มูลค่ายุติธรรม” (ทั้งตราสารหนี้ และตราสารทุนที่ถือเป็นหลักทรัพย์เผื่อขาย)
     ๒. เงินลงทุนในตราสารทุนที่ไม่อยู่ในความต้องการของตลาดถือเป็นเงินลงทุนทั่วไป ต้องแสดงในงบดุลด้วย “ราคาทุน”
     ๓. ตราสารหนี้ที่จะถือจนครบกำหนดต้องแสดงในงบดุลด้วย “ราคาทุนตัดจำหน่าย”

การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าหลักทรัพย์
การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าของหลักทรัพย์เผื่อขาย จะถือเป็น “กำไร/ขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้น” เป็นรายการแยกต่างหากในส่วนของผู้ถือหุ้นจนกว่าจะมีการจำหน่ายหลักทรัพย์นั้น จึงจะบันทึกเป็น “กำไร/ขาดทุน” ในงบกำไรขาดทุน ในงวดที่มีการจำหน่าย

ราคาทุนตัดจำหน่าย
หมายถึง ราคาทุนของตราสารหนี้ที่ได้มา หัก เงินต้นที่จ่ายคืน บวกหรือหัก ค่าตัดจำหน่ายสะสมของส่วนต่างระหว่างราคาทุนเริ่มแรกกับมูลค่าที่ตราไว้ การตัดจำหน่ายส่วนต่างนี้ต้องคำนวณโดยใช้วิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง

กล่าวอีกอย่างหนึ่ง ราคาทุนตัดจำหน่าย คือราคาของเงินลงทุนในตราสารหนี้ ที่กิจการบันทึกไว้โดยถือว่าเป็นราคาซึ่งค่อยๆทอนราคาทุนที่จ่ายซื้อตราสารหนี้ในวันแรกที่ได้ตราสารหนี้มา ด้วยอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง เพื่อปรับราคาให้ค่อยๆลดลงจนเท่ากับมูลค่าที่ตราไว้ในวันที่ครบกำหนดไถ่ถอนตราสารหนี้นั้น ยกตัวอย่างเช่น หากซื้อหุ้นกู้ระยะเวลา ๕ ปี วันแรกที่ได้หุ้นกู้มา กิจการจ่ายซื้อในราคารวมผลตอบแทนในรูปดอกเบี้ยรับ เช่น 107,581 บาท ในแต่ละปี ราคาทุนตัดจำหน่าย จะทยอยทอนลงไปเรื่อยๆ จนปีที่ ๕ ราคาตามบัญชีจะเท่ากับมูลค่าที่ตราไว้ หรือ 100,000 บาท

ประเด็นต่อมาคือ หากมีการโอนเปลี่ยนประเภทเงินลงทุน กิจการต้องถือปฏิบัติอย่างไร ทั้งนี้เนื่องจากราคาตามบัญชีของประเภทเงินลงทุนแต่ละประเภทนั้น มีเกณฑ์การบันทึกราคาที่แตกต่างกัน ทำให้เมื่อมีการโอนเปลี่ยนประเภทเงินลงทุน ต้องปรับฐานของราคาตามบัญชีให้สอดคล้องกับประเภทของเงินลงทุน
การโอนเปลี่ยนประเภทเงินลงทุน

  1. การเปลี่ยนประเภทเงินลงทุนจากหลักทรัพย์เพื่อค้าไปเป็นเงินลงทุนประเภทอื่น กิจการต้องใช้มูลค่ายุติธรรม ณ วันโอนในการบันทึกบัญชี และรับรู้ผลต่างระหว่างราคาตามบัญชีกับมูลค่ายุติธรรม ณ วันนั้นในงบกำไรขาดทุนทันที
  2. การเปลี่ยนประเภทเงินลงทุนประเภทอื่นไปเป็นเงินลงทุนประเภทหลักทรัพย์เพื่อค้า กิจการต้องรับรู้ผลต่างระหว่างราคาตามบัญชีกับมูลค่ายุติธรรม ณ วันนั้น กลับบัญชีทุกบัญชีที่เกี่ยวข้องกับเงินลงทุนที่โอนเปลี่ยนในงบกำไรขาดทุนทันที
  3. การเปลี่ยนประเภทตราสารหนี้จากหลักทรัพย์เผื่อขาย ไปเป็นตราสารหนี้ที่จะถือจนครบกำหนด กิจการต้องรับรู้ผลต่างระหว่างราคาตามบัญชีกับมูลค่ายุติธรรม ณ วันนั้น ปรับปรุงส่วนเกินทุนหรือส่วนต่ำกว่าทุนแสดงในส่วนของผู้ถือหุ้น และตัดจำหน่ายตลอดอายุที่เหลือของตราสารหนี้ ในลักษณะเดียวกับการตัดจำหน่ายส่วนเกินหรือส่วนลดของตราสารหนี้
  4. การเปลี่ยนประเภทกลับจากข้อ ๓. กิจการต้องรับรู้ผลต่างเป็นรายการในส่วนของผู้ถือหุ้น
  5. ตราสารทุนที่โอนเปลี่ยนจากหลักทรัพย์เผื่อขายไปเป็นเงินลงทุนในบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วม ต้องกลับบัญชีทุกรายการ และใช้มาตรฐานเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีมาถือปฏิบัติ
  6. การเปลี่ยนประเภทกลับจากข้อ ๕. กิจการต้องรับรู้ผลต่างเป็นรายการในส่วนของผู้ถือหุ้น
  7. การเปลี่ยนประเภทตราสารทุนที่ไม่อยู่ในความต้องการของตลาด มี ๒ กรณี คือ
    • โอนเปลี่ยนเงินลงทุนทั่วไปที่เป็นเงินลงทุนระยะยาวไปเป็นเงินลงทุนในบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วม กิจการต้องใช้มาตรฐานเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีมาถือปฏิบัติ ในกรณี เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชี
    • การโอนเปลี่ยนเงินลงทุนในทางกลับกัน กิจการต้องใช้มาตรฐานเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางบัญชี มาปรับปรุงโดยนำวิธีเปลี่ยนทันทีมาถือปฏิบัติสำหรับการเปลี่ยนวิธีบันทึกเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย มาเป็น วิธีราคาทุน
ตารางสรุปการโอนเปลี่ยนประเภทเงินลงทุน (เพื่อความสะดวกในการทำความเข้าใจเท่านั้น)
โอนเปลี่ยนจาก เป็นเงินลงทุนประเภท การบันทึกบัญชีเงินลงทุนใหม่ การบันทึกผลแตกต่าง
1. หลักทรัพย์เพื่อค้า ประเภทอื่น มูลค่ายุติธรรม รับรู้เป็นกำไรขาดทุนใน PLทันที
2. ประเภทอื่น หลักทรัพย์เพื่อค้า มูลค่ายุติธรรม รับรู้เป็นกำไรขาดทุนใน PLทันที
3. ตราสารหนี้ที่เป็นหลักทรัพย์เผื่อขาย ตราสารหนี้ที่ถือจนครบกำหนด มูลค่ายุติธรรม ปรับปรุงส่วนเกินหรือส่วนต่ำกว่าทุนแล้วแสดงใน SE และตัดจำหน่ายตามอายุที่เหลือของตราสารหนี้
4.ตราสารหนี้ที่จะถือจนครบกำหนด ตราสารหนี้ที่เป็นหลักทรัพย์เผื่อขาย มูลค่ายุติธรรม รับรู้เป็นรายการแยกต่างหากใน SE
5.ตราสารทุนที่เป็นหลักทรัพย์เผื่อขาย เงินลงทุนในบริษัทร่วมหรือบริษัทย่อย
 มูลค่ายุติธรรม กลับรายการทุกบัญชี และปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 39 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางบัญชี กรณี เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชี
6.ตราสารทุนที่เปลี่ยนจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมหรือบริษัทย่อย หลักทรัพย์เผื่อขาย มูลค่ายุติธรรม รับรู้เป็นรายการแยกต่างหากใน SE
7.ตราสารทุนที่ไม่อยู่ในความต้องการของตลาด   
7.1 เงินลงทุนทั่วไปที่เป็นเงินลงทุนระยะยาว
 เงินลงทุนในบริษัทร่วมหรือบริษัทย่อย
 ราคาตามบัญชี ปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 39 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางบัญชี กรณี เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชี
7.2 เงินลงทุนในบริษัทร่วมหรือบริษัทย่อย
 เงินลงทุนทั่วไปที่เป็นเงินลงทุนระยะยาว ราคาตามบัญชี ปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 39 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางบัญชี โดยนำวิธีเปลี่ยนทันที จากวิธีส่วนได้เสียมาเป็นวิธีราคาทุน
* PL หมายถึง งบกำไรขาดทุน, SE หมายถึง ส่วนของผู้ถือหุ้น

.....................................................................................

ห้องสนทนา   เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home : Fan Zone
เกมส์   Games Flash : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่
รักและคิดถึง   พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : Emotion : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี
สารพันบันเทิง   ฟังเพลงออนไลน์ : ภาพยนตร์ : VDO Clip : ซุบซิบดารา : สัมภาษณ์-เบื้องหลัง : เรื่องย่อละคร : ข่าวบันเทิง : ข่าวประจำวัน : ดวงประจำเดือน : ดวงประจำสัปดาห์ : มุมฟุตบอล
สารพัดความรู้   บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ
ภาษาพาเพลิน   Everyday English : New Nanny : E-Dialog with Voice : รู้จักญี่ปุ่น : ท่องแดนอาทิตย์อุทัย :พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ
ห้องสมุด BKK   Business Letter : Song of the Week : On Khao San Road : เพลินภาษาน่ารู้ : E-Diary : ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก : ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone : เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York! : Did you know? : E-Dialog : เสวนาธุรกิจ
BKK Center   Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline : BKK Design : Site Map

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๕๐ ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๓๗
ห้ามนำข้อมูลของเครือข่ายนี้ ไปเผยแพร่ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
.......................................................................................

Copyright © 1994 Bangkok Online Co.,Ltd.
All rights reserved. Do not duplicate or redistribute in any form
ติดต่อเรา : บริษัท สยามคอนเนค จำกัด เลขที่ 40/141 หมู่11 ม.สุชา1 แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม กทม. 10160
TEL : 086-335-4404, 081-924-5742 FAX : 0-2806-3921
หมายเลขทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ : 0108314852961