บัญชีทีเบรค ความรู้ทางการบัญชีที่นำมาพูดคุยให้เข้าใจได้ง่ายๆ โดยนักบัญชีช่างเล่าและเข้าใจปัญหา


 
ทำบัญชีอย่างง่าย
Front Office & Back Office
เกร็ดเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีของกิจการ SMEs
การแก้ไขมาตรฐานการบัญชี
ใบกำกับภาษี (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)
 
บทเริ่มต้น ของรายงานบัญชี
มารู้จักสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนกันดีกว่า
 


Download ตัวอย่างงบการเงิน
  งบการเงิน สำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548
  งบการเงิน บมจ. ยงไทย
 

   
มารู้จักสินทรัพย์หมุนเวียนกันอีกนิด ยุพา กาญจนดุล
  ๒๗ มิ.ย. ๔๙ yupha@bkkonline.com

 
“สินทรัพย์หมุนเวียนมีความสำคัญมากไม่ว่าจะมองในฐานะ เจ้าหนี้ ผู้ลงทุน หรือ ผู้บริหารองค์กร เพราะการมีสินทรัพย์หมุนเวียนที่เหมาะสม และการบริหารจัดการสินทรัพย์หมุนเวียนอย่างมีประสิทธิภาพเท่านั้น จึงจะทำให้องค์กรสามารถยืนหยัดอยู่ในธุรกิจได้อย่างยั่งยืน”์

 

      คราวที่แล้วเราได้รู้จักรายการสินทรัพย์หมุนเวียนกันมาแล้วว่าประกอบด้วยรายการอะไรบ้าง มาคราวนี้เราจะมาทำความรู้จักสินทรัพย์หมุนเวียนให้มากขึ้นอีกนิด โดยเฉพาะรายการลูกหนี้ และสินค้าคงเหลือ ที่เป็นองค์ประกอบสินทรัพย์หมุนเวียนที่สำคัญ

          สินทรัพย์หมุนเวียน โดยทั่วไปมักประกอบด้วย
               • เงินสดและเงินฝากสถาบันการเงิน
               • เงินลงทุนชั่วคราว
               • ลูกหนี้การค้า
               • สินค้าคงเหลือ
               • รายได้ค้างรับ
               • ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า

    สินทรัพย์หมุนเวียนมีความสำคัญมากไม่ว่าจะมองในฐานะ เจ้าหนี้ ผู้ลงทุน หรือ ผู้บริหารองค์กร เพราะการมีสินทรัพย์หมุนเวียนที่เหมาะสม และการบริหารจัดการสินทรัพย์หมุนเวียนอย่างมีประสิทธิภาพเท่านั้นจึงจะทำให้องค์กรสามารถยืนหยัดอยู่ในธุรกิจได้อย่างยั่งยืน

    โดยทั่วไป รายการเงินสดและเงินฝากนั้นไม่ควรมีจำนวนสูงเกินกว่าความจำเป็นที่ต้องใช้ในการดำเนินงานตามปกติ เงินส่วนที่เกินความจำเป็นควรนำไปลงทุนระยะสั้นเพื่อหาดอกผลจะดีกว่า ส่วนรายการรายได้ค้างรับ และค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้ามักเป็นรายการที่มีจำนวนไม่มากนัก และบางกิจการ อาจไม่มีรายการนี้เกิดขึ้นเลยก็ได้ แต่รายการลูกหนี้ และสินค้าคงเหลือ เป็นรายการที่อาจมีจำนวนเงินได้สูงมาก และอาจก่อให้เกิดความเสียหายได้มากมาย ควรได้รับความสนใจจากผู้บริหารเป็นพิเศษ รวมทั้งผู้ใช้งบการเงินอื่นๆ ด้วย จึงเป็นสองรายการที่เราจะได้มาทำความรู้จักให้มากหน่อย

ลูกหนี้การค้า
    การขายสินค้าและบริการเป็นเงินสด เป็นการตัดภาระอันเกิดจากลูกหนี้ไปได้หมด เพราะไม่ต้องมาบันทึกบัญชีลูกหนี้ให้เปลืองคน เปลืองเวลา เปลืองค่าใช้จ่าย เท่านั้นยังไม่พอ ยังไม่ต้องมาเสี่ยงกับการเกิดหนี้เสีย หนี้สูญอีก ยิ่งไปกว่านั้นยังทำให้ได้รับเงินสดจากการขายสินค้าเร็วขึ้น ทำให้ความจำเป็นในการหาเงินมาสำรองไว้ใช้จ่ายลดลง หากเลือกได้ธุรกิจทั้งหลายก็คงจะเลือกขายสินค้าและบริการเป็นเงินสดทั้งหมดอย่างแน่นอน

    เมื่อเลือกไม่ได้และต้องขายสินค้าและบริการเป็นเงินเชื่อด้วย ก็จำเป็นต้องมีการจัดการในเรื่องลูกหนี้ให้รัดกุมและเหมาะสม ด้วยการบันทึกรายการซื้อสินค้าและรายการชำระเงินของลูกค้าอย่างรวดเร็วและถูกต้อง มีการวิเคราะห์อายุการค้างชำระของลูกหนี้ว่านานเกินกว่าที่กำหนดไว้หรือไม่ เพราะหนี้ที่ค้างนานจะมีโอกาสเป็นหนี้สูญได้มากกว่าหนี้ที่เพิ่งเกิดขึ้น ควรให้ความสำคัญกับลูกหนี้รายใหญ่เป็นพิเศษด้วย เพื่อให้ทราบความเคลื่อนไหวของลูกค้ารายใหญ่โดยรวดเร็ว เพื่อที่จะสนองตอบความเปลี่ยนแปลงของลูกค้าได้อย่างเหมาะสมทันการณ์

    ปัจจุบันมีการนำคอมพิวเตอร์เข้ามาใช้ในการประมวลผลข้อมูลของลูกค้า โดยเฉพาะในด้านการซื้อสินค้าและบริการของลูกค้า ทำให้สามารถวิเคราะห์พฤติกรรมของลูกค้าได้ง่ายและสะดวกขึ้น จึงเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการที่จะนำผลการวิเคราะห์มาใช้ในการปรับปรุงการให้บริการแก่ลูกค้าให้เป็นที่ถูกใจของลูกค้ามากขึ้น และเพิ่มยอดขาย

    จำนวนลูกหนี้ควรสอดคล้องกับปริมาณการขายเชื่อ คือขายมากขึ้นก็มีจำนวนลูกหนี้สูงขึ้นได้ แต่หากยังขายเชื่อเท่าเดิมหรือลดลง แต่ยอดลูกหนี้กลับเพิ่มขึ้น อย่างนี้ย่อมเป็นสัญญาณที่ไม่ดีนัก เพราะอาจเกิดจากการปล่อยปละละเลยไม่ติดตามทวงถามลูกหนี้ให้ชำระเงินเมื่อถึงกำหนด ปล่อยให้มีหนี้ค้างนาน หรือพนักงานขายเร่งทำยอดขายให้สูงเข้าไว้แต่ไม่คำนึงถึงคุณภาพของลูกค้า ทำให้เป็นปัญหาเมื่อต้องมีการชำระค่าสินค้าในภายหลัง แต่ยอดลูกหนี้ที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างสมเหตุสมผลย่อมแสดงให้เห็นถึงความเติบโตของธุรกิจ

    ธุรกิจขนาดย่อมจำนวนมากไม่ให้ความสำคัญกับการรับชำระเงินค่าสินค้าและบริการ เพราะมัวยุ่งอยู่กับการผลิต และการขายเป็นส่วนใหญ่ จนลืมที่จะให้ความสำคัญกับกิจกรรมการเก็บเงิน ทำให้เก็บเงินได้ช้า หรือเก็บเงินได้ไม่ครบ รวมทั้งยังอาจลืมคิดต้นทุนของการขายเชื่อให้ครบถ้วนด้วย เช่น ลืมคิดถึงค่าของเงินที่ได้รับเร็วหรือช้าต่างกันว่ามีค่าต่างกัน ลืมคิดถึงค่าใช้จ่ายในการบันทึก ติดตาม และทวงถาม รวมทั้งความสูญเสียจากการที่ลูกหนี้บางรายไม่ยอมจ่ายชำระหรือจ่ายชำระไม่ครบ เป็นต้น

    ความจริงที่ว่าการขายสินค้าเป็นเงินสดมีต้นทุนและค่าใช้จ่ายต่ำกว่าการขายสินค้าเป็นเงินเชื่อ อาจมองเห็นกันได้ง่ายๆ แต่ในหลายๆ กรณีก็ถูกมองข้ามไปอย่างน่าเสียดาย โดยเฉพาะธุรกิจที่มีการขายสินค้าเป็นเงินเชื่อทั้งหมด ไม่มีการขายสดมาเปรียบเทียบให้เห็น หรือเมื่อธุรกิจนั้นมีเงินสดหมุนเวียนอย่างเหลือเฟือ และได้ปล่อยปละละเลยมาเป็นเวลานาน

    ลูกหนี้เป็นรายการสินทรัพย์หมุนเวียนที่มีความสำคัญ จึงควรมีผู้ได้รับมอบหมายให้มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบอย่างจริงจังที่แน่นอนชัดเจน

สินค้าคงเหลือ
    สินค้าคงเหลือของธุรกิจประเภทซื้อมาขายไป ไม่มีการแบ่งสินค้าคงเหลือออกเป็นประเภทย่อย สินค้าคงเหลือที่มีอยู่มักเป็นสินค้าสำเร็จรูปทั้งสิ้น แต่ธุรกิจที่มีการผลิตสินค้า จะแบ่งสินค้าคงเหลือออกเป็น วัตถุดิบ งานระหว่างทำหรือสินค้าระหว่างผลิต และสินค้าสำเร็จรูป

    สินค้าคงเหลือเป็นรายการสินทรัพย์หมุนเวียนที่มีความสำคัญยิ่ง เพราะการบริหารจัดการสินค้าคงเหลือที่แตกต่างกันอาจก่อให้เกิดผลดีผลเสียต่อการดำเนินงานแตกต่างกันได้อย่างมากมาย

    จำนวนสินค้าคงเหลือเป็นตัวบ่งชี้ถึงกำลังการผลิตของกิจการในอนาคตกันใกล้ เพราะหากไม่สามารถจัดหาวัตถุดิบให้เพียงพอต่อการผลิตที่ต้องการภายในเวลาอันจำกัด ธุรกิจนั้นก็ย่อมไม่สามารถจะผลิตสินค้าตามต้องการได้ แม้จะมีกำลังเครื่องจักรและกำลังคนพร้อมอยู่ก็ตาม หรือในกรณีที่ซื้อสินค้าสำเร็จรูปมาขายโดยไม่ได้ทำการผลิต การมีสินค้าคงเหลือให้เพียงพอต่อปริมาณการขายที่คาดว่าจะเกิดขึ้นก็เป็นสิ่งสำคัญยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อการจัดหาสินค้ามาเพิ่มเติมไม่สามารถทำได้ในเวลาอันรวดเร็ว เช่นต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศ การผลิตใช้เวลานาน หรือเป็นสินค้าที่มีฤดูกาล เป็นต้น จำนวนสินค้าคงเหลือที่มีอยู่จึงเป็นตัวกำหนดปริมาณการขายและระดับของการผลิตในอนาคตอันใกล้ที่สำคัญ

    ในภาวะเศรษฐกิจขาขึ้น จำนวนสินค้าคงเหลือของธุรกิจจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตลอดเวลา เพื่อรองรับปริมาณการผลิตและการขายที่เพิ่มขึ้นเป็นลำดับ แต่ตรงกันข้ามเมื่อเศรษฐกิจถดถอย จำนวนสินค้าคงเหลือจะเริ่มมีจำนวนลดลงตามลำดับ

    สินค้าคงเหลือเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนที่มีความเสี่ยงมาก เพราะมีไว้น้อยเกินไป ก็จะประสบปัญหามีสินค้าไม่พอขาย หรือหากมีไว้มากเกินไปก็เป็นปัญหาการเก็บรักษา การเสื่อมสภาพ การล้าสมัย การสูญหาย และที่สำคัญเงินลงทุนจำนวนมากที่ต้องมาจมอยู่ในตัวสินค้า ยิ่งในกรณีของการประกอบธุรกิจที่มีสินค้าหลากหลายประเภทและชนิด อาจพบปัญหา มีสินค้าบางชนิด บางสี บางขนาดมากเกินไป แต่สินค้าบางชนิด บางสี บางขนาดกลับน้อยเกินไป

    ช่วงเวลาของการจัดหาสินค้าเพื่อมาผลิตหรือมาขายหากยิ่งยาว ก็ยิ่งเป็นภาระและเพิ่มความเสี่ยงให้กับธุรกิจ แต่หากการจัดหาวัตถุดิบและสินค้าสามารถทำได้ในระยะเวลาอันสั้น ภาระและความเสี่ยงก็จะลดน้อยลง

    สินทรัพย์หมุนเวียนในฐานะที่เป็นเครื่องชี้ความสามารถในการชำระหนี้
นักวิเคราะห์งบการเงินมักจะดูความสามารถในการชำระหนี้ขององค์กรจากการนำสินทรัพย์หมุนเวียนไปเปรียบเทียบกับหนี้สินหมุนเวียน และที่นิยมดูกันอย่างหยาบๆ ก็มักจะถือว่าควรมีสินทรัพย์หมุนเวียนเป็นสองเท่าของหนี้สินหมุนเวียน จึงจะทำให้พอเป็นที่วางใจได้ว่า เมื่อหนี้สินถึงกำหนดชำระองค์กรจะมีเงินสดเพียงพอที่จะนำไปชำระให้แก่เจ้าหนี้ได้

    อัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนที่สูงเป็นสองเท่าของหนี้สินหมุนเวียน ไม่ได้เป็นหลักประกันว่าเมื่อถึงกำหนดชำระหนี้สิน องค์กรจะมีเงินสดเพียงพอที่จะชำระหนี้ได้ทุกครั้ง ทุกกรณีไป เพราะยังต้องขึ้นอยู่กับคุณภาพและสัดส่วนของสินทรัพย์หมุนเวียนแต่ละรายการด้วย เช่นถ้าหากสินทรัพย์หมุนเวียนไปอยู่ที่สินค้าคงเหลือเป็นจำนวนมหาศาล และยอดขายสินค้าตกต่ำลงเป็นลำดับ ลูกหนี้ก็เก็บเงินไม่ได้ อย่างนี้องค์กรนั้นก็คงจะต้องประสบปัญหาสภาพคล่องอย่างแน่นอน


........................................



 

ห้องสนทนา   เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home : Fan Zone
เกมส์   Games Flash : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่
รักและคิดถึง   พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : Emotion : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี
สารพันบันเทิง   ฟังเพลงออนไลน์ : ภาพยนตร์ : VDO Clip : ซุบซิบดารา : สัมภาษณ์-เบื้องหลัง : เรื่องย่อละคร : ข่าวบันเทิง : ข่าวประจำวัน : ดวงประจำเดือน : ดวงประจำสัปดาห์ : มุมฟุตบอล
สารพัดความรู้   บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ
ภาษาพาเพลิน   Everyday English : New Nanny : E-Dialog with Voice : รู้จักญี่ปุ่น : ท่องแดนอาทิตย์อุทัย :พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ
ห้องสมุด BKK   Business Letter : Song of the Week : On Khao San Road : เพลินภาษาน่ารู้ : E-Diary : ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก : ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone : เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York! : Did you know? : E-Dialog : เสวนาธุรกิจ
BKK Center   Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline : BKK Design : Site Map

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๕๐ ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๓๗
ห้ามนำข้อมูลของเครือข่ายนี้ ไปเผยแพร่ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
.......................................................................................

Copyright © 1994 Bangkok Online Co.,Ltd.
All rights reserved. Do not duplicate or redistribute in any form
ติดต่อเรา : บริษัท สยามคอนเนค จำกัด เลขที่ 40/141 หมู่11 ม.สุชา1 แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม กทม. 10160
TEL : 086-335-4404, 081-924-5742 FAX : 0-2806-3921
หมายเลขทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ : 0108314852961