บัญชีทีเบรค ความรู้ทางการบัญชีที่นำมาพูดคุยให้เข้าใจได้ง่ายๆ โดยนักบัญชีช่างเล่าและเข้าใจปัญหา

กิจการที่มีกระแสเงินสดเข้ามากกว่ากระแสเงินสดออก เท่ากับกิจการมีเงินสำรองเก็บไว้ และมีความพร้อมที่จะขยายตัวในอนาคตมากกว่ากิจการที่เงินสดขาดมือ งบกระแสเงินสดมีประโยชน์ในแง่ที่ทำให้เราสามารถจัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่ของกิจการได้ดีขึ้น เนื่องจากบางเดือนกระแสเงินสดรับอาจจะสูงกว่ากระแสเงินสดออก หรือบางเดือนมีแนวโน้มจะเป็นไปในทางกลับกัน งบกระแสเงินสดจะทำให้เราวางแผนได้ล่วงหน้าว่าจะนำเงินส่วนเกินในเดือนนี้ไปจับคู่กับค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ในอนาคตได้ นอกจากนี้งบกระแสเงินสดยังช่วยให้เราทราบสถานะของกิจการเพื่อวางแผนและตัดสินใจว่าสมควรเพิ่มการลงทุนในสินทรัพย์ถาวร หรือ การสำรองสินค้าคงเหลือ หรือไม่

วิธีการทำงบกระแสเงินสดนั้น จะว่าไปแล้วก็ใช้หลักสามัญสำนึก ลองคิดถึงตัวเราเวลาจะจับจ่ายใช้สอยก็จะต้องวางแผนเกี่ยวกับรายรับว่ามีเท่าใด เป็นรายรับจากแหล่งไหน และจะเข้ามาในเวลาใดบ้าง ในใจเราทุกคนจะวางแผนเกี่ยวกับการซื้อสินค้ามาเพื่ออุปโภคและบริโภค รวมถึง ภาระค่าใช้จ่ายต่างๆที่มีอยู่ งบกระแสเงินสดก็เช่นเดียวกัน การจัดทำงบกระแสเงินสดมีขั้นตอนง่ายๆดังต่อไปนี้

2.ประมาณการกระแสเงินสดรับ จากประมาณการยอดขายในข้อแรก หากกิจการขายโดยรับเป็นเงินสดทันที กระแสเงินสดรับจากการขายจะเท่ากับประมาณการยอดขาย แต่หากกิจการขายโดยมีเครดิตให้แก่ลูกค้า กระแสเงินสดรับจากการขายจะต้องจัดทำขึ้นตามยอดที่คาดว่าจะได้รับสำหรับลูกค้าแต่ละราย เพื่อให้ตัวเลขประมาณการกระแสเงินสดรับสอดคล้องกับ “การเรียกเก็บเงิน” (Cash Collection) กล่าวคือ ต้องคำนึงถึงการเรียกเก็บเงินจาก “ลูกหนี้การค้า” ระยะเวลาที่คาดว่าจะสามารถเรียกเก็บได้ เราอาจต้องจัดทำตารางประกอบ เพื่อแสดงการเรียกเก็บเงินจากลูกหนี้การค้าขึ้นเพื่อสะท้อนกระแสเงินสดรับจากการขาย แล้วนำยอดดังกล่าวมากรอกในงบกระแสเงินสด

3.ประมาณการกระแสเงินสดจ่าย โดยปกติกระแสเงินสดจ่ายเกิดจาก (๑) การซื้อสินค้า หรือต้นทุนของสินค้า (๒) ค่าใช้จ่ายประจำ เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์ เงินเดือน ค่าน้ำมัน ค่าเช่า ค่าซ่อมแซม ค่าธรรมเนียม ภาษีอากร เป็นต้น (๓) การลงทุนในสินทรัพย์ถาวร และ (๔) ชำระเงินกู้ยืม และดอกเบี้ยจ่าย (๕) การจ่ายเงินปันผล

ค่าใช้จ่ายที่กล่าวข้างต้นหากจัดกลุ่มตามลักษณะของกิจกรรมจะสามารถแบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ดังนี้
1. กิจกรรมดำเนินงาน (Operating Activities)
2. กิจกรรมลงทุน (Investing Activities)
3. กิจกรรมจัดหาเงิน (Financing Activities)

การจัดทำประมาณการกระแสเงินสดจ่ายจะมีรายละเอียดให้เราต้องขบคิดมากกว่า กระแสเงินสดรับ เราต้องนั่งนึกให้ดีว่า กิจการของเรามีค่าใช้จ่ายใดบ้างที่ต้องชำระ แผนการซื้อสินค้าคงเหลือ ระยะเวลาการชำระค่าสินค้าหรือเครดิตที่ได้จากผู้ขาย กิจการมีเงินกู้ยืมและดอกเบี้ยจ่ายที่ต้องชำระตามกำหนดหรือไม่ แผนการลงทุนในสินทรัพย์ถาวรของกิจการเป็นอย่างไร และบริษัทมีนโยบายการจ่ายเงินปันผลเมื่อใด

เมื่อได้ข้อมูลข้างต้นแล้ว นำตัวเลขทั้งหมดมากรอกลงในงบกระแสเงินสด ขอยกตัวอย่างเพื่อให้เข้าใจส่วนประกอบของงบกระแสเงินสดดังต่อไปนี้

บริษัท .......................................จำกัด

งบกระแสเงินสดสำหรับงวดเดือน.......................ถึงเดือน................................

		เดือน ๑	เดือน ๒	เดือน ๓	เดือน ๔	เดือน ๕	เดือน ๖
เงินสดคงเหลือต้นงวด
บวก	กระแสเงินสดรับ
	เงินรับชำระค่าหุ้น
	กระแสเงินสดรับจากการขาย
	ดอกเบี้ยรับ
	เงินรับจากการขายสินทรัพย์ถาวร
หัก	กระแสเงินสดจ่าย
	ชำระค่าสินค้า
	ค่าใช้จ่ายประจำต่างๆ
	ชำระเงินกู้ยืมพร้อมดอกเบี้ยจ่าย
	จ่ายเงินปันผล
เงินสดคงเหลือปลายงวด

งบกระแสเงินสด อาจมีตารางประกอบอื่นๆแนบ เช่น ตารางการเก็บเงินจากลูกหนี้การค้า ตารางค่าใช้จ่ายประจำ ตารางการชำระเงินกู้ยืมพร้อมดอกเบี้ยจ่าย เป็นต้น

เงินสดคงเหลือประกอบด้วย เงินสดในมือรวมกับเงินฝากธนาคาร

เงินสดคงเหลือปลายงวดที่ ๑ จะยกยอดเป็นเงินสดคงเหลือต้นงวดที่ ๒