บัญชีทีเบรค ความรู้ทางการบัญชีที่นำมาพูดคุยให้เข้าใจได้ง่ายๆ โดยนักบัญชีช่างเล่าและเข้าใจปัญหา


 
ทำบัญชีอย่างง่าย
Front Office & Back Office
เกร็ดเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีของกิจการ SMEs
การแก้ไขมาตรฐานการบัญชี
ใบกำกับภาษี (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)
 
บทเริ่มต้น ของรายงานบัญชี
มารู้จักสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนกันดีกว่า
 


Download ตัวอย่างงบการเงิน
  งบการเงิน สำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548
  งบการเงิน บมจ. ยงไทย
 

   
หลักความเป็นหน่วยงาน วิโรจน์ เฉลิมรัตนา
  ๒๔ ม.ค. ๔๔  

 
ผมอยากจะขอว่าต่อ จากบทความเรื่อง เบื้องต้น (เบื้องหลัง) ตัวเลขบัญชี ของ อาจารย์ยุพาที่ได้นำร่องเกี่ยวกับแนวความคิดขั้นมูลฐานของการบัญชีไว้ อันที่จริงก็เหมือนทุกสาขาวิชานั่นแหละครับ ที่ถ้าหากเราไม่เข้าใจแนวคิดพื้นฐานที่เป็นเสมือนแก่นแท้ของวิชาเสียแล้ว ก็ยากที่จะเข้าถึงความจริงในเนื้อหา มาทวนกันหน่อยว่ามีอะไรบ้าง +หลักความเป็นหน่วยงานของกิจการ +หลักการใช้หลักฐานอันเที่ยงธรรม +หลักความสม่ำเสมอ +และหลักการเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอ

หลักข้อแรกหากเราทำบัญชี หรืออ่านงบการเงิน ถ้าไม่ตกลงกันให้ชัดว่า งบการเงินนั้นเป็นตัวเลขผลการดำเนินงาน และฐานะการเงินของใคร ก็คงไม่ต้องอ่านงบต่อครับ คุยกันไม่รู้เรื่องแน่ จึงต้องมีหลักความเป็นหน่วยงาน ซึ่งแบ่งแยกชัดเจนเข้าใจได้ตรงกัน หลักความเป็นหน่วยงานของกิจการคือ ข้อมูลทางการบัญชีเป็นข้อมูลของหน่วยงานของกิจการ ซึ่งควรแยกต่างหากจากผู้เป็นเจ้าของ และกิจการอื่น และควรระบุหน่วยงานไว้ในงบการเงินนั้น

ตัวอย่าง บริษัทที่เป็นลักษณะบริหารแบบครอบครัวที่ให้เงินยืมแก่พี่ชาย โดยเขียนเช็คสั่งจ่ายจากบริษัท ทำให้เงินที่ใช้จ่ายจากของบริษัทสับสนปะปนกันกับกิจกรรมที่เป็นส่วนตัว ขาดการแบ่งแยกความเป็นหน่วยงาน การบันทึกบัญชีก็ไม่ได้บันทึกให้ถูกต้องชัดเจน บางครั้งไม่ได้ลงบัญชี ทำให้ตัวเลขไม่สะท้อนกิจกรรมทางธุรกิจที่แท้จริง ตนทำมาหาได้ มีเงินจ่ายออกจากบริษัทแต่ไม่ได้บันทึก ทำให้ไม่ทราบสถานะที่แท้จริงของตนเอง บัญชีไม่ทำหน้าที่ให้สัญญาณเตือนภัย เพราะตัวเลขบอกว่าบริษัทดี แต่ในความเป็นจริงแล้วมีปัญหาแต่ตัวเลขไม่สะท้อนออกมา เมื่อเกิดการติดขัดขึ้นในทางธุรกิจทำให้แก้ไขปัญหาไม่ทัน ก่อให้เกิดผลเสียหายขึ้น

อยากจะขยายความคิดที่แตกออกมาจากเรื่องความเป็นหน่วยงานว่า มีตัวอย่างที่อาจไม่ใช่เรื่องหลักความเป็นหน่วยงานโดยตรงแต่ผมคิดว่าน่าจะพูดถึง เพราะมีความเกี่ยวโยง และมีลักษณะบางอย่างต่อเนื่องกัน กล่าวคือโดยปกติงบการเงินของบริษัทจำกัดทั่วๆ ไปถูกจัดทำขึ้นเพื่อแสดงฐานะการเงิน และผลการดำเนินงานเฉพาะของบริษัทนั้นๆ แต่ถ้าเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เราจะเห็นว่านอกจากส่วนของบริษัทแล้วก็ยังมีส่วนของงบการเงินรวม ซึ่งได้รวมส่วนของบริษัทเอง และบริษัทที่ตนไปถือหุ้นหรือไปควบคุม ที่เรียกว่าบริษัทย่อย หรือบริษัทร่วม ไว้ด้วย เพื่อที่จะได้เห็นภาพรวมของกิจกรรมของบริษัททั้งหมด ในกรณีนี้ความเป็นหน่วยงาน คือกลุ่มบริษัททุกบริษัทที่ถือว่าเป็นของเจ้าของเดียวกัน ที่มีการถือหุ้นที่เข้าหลักเกณฑ์ว่าเป็นหน่วยงานเดียวกัน ซึ่งการแสดงรายงานทางการเงินมีลักษณะเฉพาะ คือต้องแสดงทั้งในส่วนของบริษัทเอง และบริษัทที่มีความเกี่ยวข้องกัน

ในหมายเหตุประกอบงบการเงินจะบอกว่าบริษัทย่อย และบริษัทร่วมประกอบด้วยบริษัทใดบ้าง เมื่อเราอ่านงบ เราก็จะทราบว่างบดังกล่าวได้รวมหน่วยงานใดเข้ามาบ้าง ผมขอตัดข้อความส่วนหนึ่งในหมายเหตุประกอบงบการเงินของบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ มาให้ดูเป็นตัวอย่าง ซึ่งแสดงให้เห็นว่ากิจกรรมทั้งหมดไม่ได้มีอยู่ เฉพาะตัวบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย เท่านั้น
        บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) บริษัทย่อย และบริษัทร่วม
        หมายเหตุประกอบงบการเงินรวม
        วันที่ 31 ธันวาคม 2542 และ2541
1.    มูลฐานสำหรับงบการเงินและหลักการจัดทำงบการเงินรวม

บริษัทเป็นผู้ถือหุ้นสามัญส่วนใหญ่ของบริษัทในเครือซิเมนต์ไทย ธุรกิจส่วนใหญ่ของบริษัท มีความเกี่ยวพันกับบริษัทย่อย บริษัทร่วมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน งบการเงินนี้ได้รวมผลของรายการ ดังกล่าวตามมูลฐานที่ได้ตกลงกันระหว่างบริษัทย่อย บริษัทร่วมและบริษัทที่เกี่ยวข้อง กันซึ่งเป็นรายการที่เป็นปกติธุรกิจ

งบการเงินรวมสำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2542 และ 2541 นี้ได้รวมบัญชี ของ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) บริษัทย่อยและบริษัทร่วม ซึ่งบริษัทมีอำนาจควบคุม และ/หรือ มีส่วนที่ถือว่ามีนัยสำคัญในการกำหนดนโยบาย การบริหารในด้านการเงินและการดำเนินงานของบริษัทร่วมดังกล่าว

บริษัทย่อยและบริษัทร่วมที่มีผลการดำเนินงานเป็นสาระสำคัญที่นำมาจัดทำงบการเงินรวมมีดังนี้
    บริษัทปูนซิเมนต์ไทยอุตสาหกรรม จำกัด บริษัท กระเบื้องหลังคาซีแพค จำกัด
    บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย (ลำปาง) จำกัด บริษัท ผลิตภัณฑ์คอนกรีตซีแพค จำกัด
    บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย (ท่าหลวง) จำกัด บริษัท เซรามิคซิเมนต์ไทย จำกัด
    บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย (แก่งคอย) จำกัด บริษัท เซรามิคอุตสาหกรรมไทย จำกัด
    บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย (ทุ่งสง) จำกัด บริษัท เดอะโสสุโก้ กรุ๊ป อินดัสทรี่ส์ จำกัด
    บริษัท ผลิตภัณฑ์และวัตถุก่อสร้าง จำกัด บริษัท โสสุโก้ เซรามิค จำกัด
    บริษัท เคมีภัณฑ์ซิเมนต์ไทย จำกัด บริษัท ยิปซัมซิเมนต์ไทย จำกัด
    บริษัท ระยองโอเลฟินส์ จำกัด บริษัท สยามอุตสาหกรรมยิปซัม จำกัด
    บริษัท ไทยโพลิเอททีลีน จำกัด บริษัท สยามอุตสาหกรรมยิปซัม (สระบุรี) จำกัด
    บริษัท ไทยโพลิเอททีลีน (1993) จำกัด บริษัทค้าวัสดุซิเมนต์ไทย จำกัด
    บริษัท ไทยโพลิโพรไพลีน จำกัด บริษัท ค้าสากลซิเมนต์ไทย จำกัด
    บริษัท ไทยโพลิโพรไพลีน (1994) จำกัด บริษัท ซิเมนต์ไทยการตลาด จำกัด
    บริษัท สยามมิตซุย พีทีเอ จำกัด บริษัท ซิเมนต์ไทย โฮลดิ้ง จำกัด
    บริษัท เยื่อกระดาษสยาม จำกัด (มหาชน) บริษัท เหล็กซิเมนต์ไทย จำกัด
    บริษัทย่อยและบริษัทร่วม บริษัท นวโลหะไทย จำกัด
    บริษัท ยางสยาม จำกัด (มหาชน) บริษัท สยามอุตสาหกรรมวัสดุทนไฟ จำกัด
    บริษัทย่อยและบริษัทร่วม บริษัท สยามลวดเหล็กอุตสาหกรรม จำกัด
    บริษัท ผลิตภัณฑ์หลังคาซิเมนต์ไทย จำกัด บริษัท สยามเอ็นอีซี จำกัด
    บริษัท กระเบื้องกระดาษไทย จำกัด
ตัวอย่างข้างต้นผมมองว่าเกี่ยวกับเรื่องส่วนงานทางธุรกิจ (Segment) ความเป็นหน่วยงานคือกลุ่มบริษัทในเครือซิเมนต์ไทย แต่ที่ผมอยากชี้ให้เห็นคือ ถ้าหากเราจัดทำ หรือพิจารณาเฉพาะงบการเงินของบริษัทเท่านั้น เราอาจพบว่าฐานะการเงิน และผลการดำเนินงานของบริษัทเป็นอย่างหนึ่ง แต่หากรวมไปถึงส่วนของบริษัทย่อย บริษัทร่วม และบริษัทที่เกี่ยวข้องกันแล้วผลการดำเนินงานส่วนนี้ อาจไปดึงผลการดำเนินงานให้เป็นไปในอีกทิศทางหนึ่งก็ได้ จุดนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของหลักความเป็นหน่วยงาน ว่ามีผลอย่างสำคัญต่อการมองภาพการวัดผลการดำเนินงาน และฐานะการเงิน


กล่าวโดยสรุปแล้วหลักความเป็นหน่วยงานทำให้เราทราบจุดที่เรากำลังพิจารณา (หรือโฟกัส) ได้อย่างถูกต้องชัดเจน อีกทั้งทำให้เราสามารถแบ่งแยก และวัดผลกิจกรรมแต่ละอย่างได้ดีขึ้น ถ้ามองมุมย้อนกลับจากตัวอย่างของปูนซิเมนต์ไทยเราอาจจะประยุกต์ใช้กับบริษัทที่มีสินค้าหลายชนิด ซึ่งความเป็นหน่วยงานคือบริษัทๆ เดียว หน่วยงานเดียว แต่เราอยากแบ่งย่อยภายในออกเป็นตามชนิดสินค้า (LINE OF BUSINESS) เพื่อวัดผลการดำเนินงานว่าสินค้าชนิดใดทำกำไรหรือขาดทุน ก็จะทำให้การทำความเข้าใจเรื่องการมองภาพความเป็นหน่วยงานครบถ้วนมากยิ่งขึ้นครับ
คราวหน้าจะมาว่าถึงหลักข้ออื่นๆ ต่อครับ
 

ห้องสนทนา   เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home : Fan Zone
เกมส์   Games Flash : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่
รักและคิดถึง   พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : Emotion : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี
สารพันบันเทิง   ฟังเพลงออนไลน์ : ภาพยนตร์ : VDO Clip : ซุบซิบดารา : สัมภาษณ์-เบื้องหลัง : เรื่องย่อละคร : ข่าวบันเทิง : ข่าวประจำวัน : ดวงประจำเดือน : ดวงประจำสัปดาห์ : มุมฟุตบอล
สารพัดความรู้   บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ
ภาษาพาเพลิน   Everyday English : New Nanny : E-Dialog with Voice : รู้จักญี่ปุ่น : ท่องแดนอาทิตย์อุทัย :พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ
ห้องสมุด BKK   Business Letter : Song of the Week : On Khao San Road : เพลินภาษาน่ารู้ : E-Diary : ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก : ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone : เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York! : Did you know? : E-Dialog : เสวนาธุรกิจ
BKK Center   Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline : BKK Design : Site Map

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๕๐ ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๓๗
ห้ามนำข้อมูลของเครือข่ายนี้ ไปเผยแพร่ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
.......................................................................................

Copyright © 1994 Bangkok Online Co.,Ltd.
All rights reserved. Do not duplicate or redistribute in any form
ติดต่อเรา : บริษัท สยามคอนเนค จำกัด เลขที่ 40/141 หมู่11 ม.สุชา1 แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม กทม. 10160
TEL : 086-335-4404, 081-924-5742 FAX : 0-2806-3921
หมายเลขทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ : 0108314852961