บัญชีทีเบรค ความรู้ทางการบัญชีที่นำมาพูดคุยให้เข้าใจได้ง่ายๆ โดยนักบัญชีช่างเล่าและเข้าใจปัญหา


 
ทำบัญชีอย่างง่าย
Front Office & Back Office
เกร็ดเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีของกิจการ SMEs
การแก้ไขมาตรฐานการบัญชี
ใบกำกับภาษี (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)
 
บทเริ่มต้น ของรายงานบัญชี
มารู้จักสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนกันดีกว่า
 


Download ตัวอย่างงบการเงิน
  งบการเงิน สำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548
  งบการเงิน บมจ. ยงไทย
 

   
สมุดขั้นต้น จุดเริ่มต้นของการลงบัญชี (1) ยุพา กาญจนดุล
  ๑๔ ม.ค. ๔๕  

 
      สมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการรับเงินสด เรียกว่า "สมุดรายวันรับเงิน" สมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการจ่ายเงินสด เรียกว่า "สมุดรายวันจ่ายเงิน" สมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการขายเชื่อ เรียกว่า "สมุดรายวันขาย" และสมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการซื้อเชื่อ เรียกว่า "สมุดรายวันซื้อ"
เมื่อเริ่มต้นเราได้วิเคราะห์รายการบัญชีต่างๆ ว่ารายการแต่ละประเภทมีผลกระทบต่องบดุลอย่างไร และเราก็ได้สรุปว่าการที่จะนำรายการบัญชีที่เกิดขึ้นแต่ละรายการบันทึกลงไปในงบดุลโดยตรง ทำให้เกิดความยุ่งยาก ทั้งในการบันทึกและในการที่จะวิเคราะห์หาผลสรุปของรายการบัญชีที่
เกิดขึ้นทั้งหมด ทำให้ประโยชน์ที่จะได้รับจากการบันทึกในลักษณะนั้นมีข้อจำกัดอย่างมาก นักบัญชีจึงไม่ทำเช่นนั้น แต่ได้บันทึกรายการบัญชีที่เกิดขึ้นในบัญชีแยกประเภทต่างๆ ก่อน แล้วจึงนำยอดสรุปของบัญชีแยกประเภทไปจัดทำเป็นงบการเงิน ต่อไป ทั้งงบกำไรขาดทุน และงบดุล ทั้งนี้เราได้ทดลองบันทึกรายการต่างๆ ในบัญชีแยกประเภทมาแล้วในฉบับก่อนๆ
แม้ว่าการบันทึกรายการลงในบัญชีแยกประเภทแต่ละรายการจะบันทึกในลักษณะที่ให้อ้างอิงถึงกันได้ เพื่อให้สามารถสอบยันไปมาระหว่างบัญชีที่เกี่ยวข้องกัน เช่นในบัญชีเงินสด ก็อ้างถึงบัญชีค่าใช้จ่ายค่าไฟฟ้า บัญชีค่าใช้จ่ายค่าไฟฟ้าก็อ้างถึงบัญชีเงินสด ซึ่งทำให้ทราบได้ในทันทีว่า รายการนี้เป็นรายการจ่ายค่าไฟฟ้าเป็นเงินสด เมื่อได้เห็นรายการในบัญชีแยกประเภทบัญชีใดบัญชีหนึ่งแต่เพียงบัญชีเดียว ไม่ต้องไปตามดูให้ครบทั้งสองบัญชี แต่กระนั้นก็ตามในสายตาของนักบัญชีก็ยังเห็นว่าไม่รัดกุม และเป็นประโยชน์ได้มากพอ อ้าว อย่าเพิ่งโกรธนะคะว่า ทำไมนักบัญชีถึงได้เรื่องมากอย่างนี้ แล้วนี่จะต้องมีขั้นตอนเพิ่มขึ้นกันอีกเท่าไรถึงจะสิ้นสุดกันเสียที ใจเย็นๆ ค่ะ คราวนี้หมดสิ้นกระบวนความของทุกขั้นตอนของการบันทึกบัญชีแล้วค่ะ ซึ่งสรุปได้เป็นดังนี้คือ



อย่างนี้ก็แปลว่าที่จริงแล้วก่อนบันทึกรายการในบัญชีแยกประเภทเราต้องบันทึกรายการในสมุดขั้นต้นก่อนเสมอ แล้วอย่างนั้นหน้าตาสมุดขั้นต้นเป็นอย่างไร ? และสมุดขั้นต้นมีไว้เพื่ออะไรกัน ? นี่แหละค่ะ คือเรื่องที่เราจะมาพูดคุยกันในคราวนี้

ประโยชน์ของสมุดขั้นต้น
สมุดขั้นต้นเป็นที่รวมของรายการบัญชีประเภทเดียวกัน ให้มาอยู่ด้วยกันในที่เดียวกัน ก่อนนำไปบันทึกในบัญชีแยกประเภท เพื่อประโยชน์ที่สำคัญ 2 ประการคือ
  1. ให้ความสะดวก รวดเร็ว ในการ ตรวจสอบความถูกต้อง และค้นหา รายการบัญชี ที่มีความน่าสงสัย หรือมีปัญหาต้องแก้ไข
  2. แบ่งเบาภาระในการบันทึกรายการในบัญชีแยกประเภท และทำให้รายการบัญชีที่ปรากฎในบัญชีแยกประเภท ไม่เลอะเทอะ มีรายละเอียดมากเกินไป

เมื่อสมุดขั้นต้นเป็นที่รวมของรายการประเภทเดียวกันไว้ด้วยกัน ฉะนั้น สมุดขั้นต้นของรายการต่างประเภทกัน จึงอาจมีรูปร่างหน้าตาแตกต่างกันได้ ขึ้นอยู่กับว่าจะใช้สมุดขั้นต้นนั้น สำหรับไว้บันทึกรายการประเภทใด
สมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการรับเงินสด เรียกว่า "สมุดรายวันรับเงิน" สมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการจ่ายเงินสด เรียกว่า "สมุดรายวันจ่ายเงิน" สมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการขายเชื่อ เรียกว่า "สมุดรายวันขาย" และสมุดขั้นต้นที่ใช้รวบรวมรายการซื้อเชื่อ เรียกว่า "สมุดรายวันซื้อ"
จะเห็นว่าสมุดขั้นต้น จะมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามประเภทของรายการที่จะนำมาบันทึก โดยมีคำว่า สมุดรายวัน นำหน้าซึ่งให้ความหมายว่าใช้ลงเป็นประจำทุกวันที่มีรายการนั้นๆ เกิดขึ้น
การที่จะมีสมุดขั้นต้นใดบ้างขึ้นอยู่กับความจำเป็นของแต่ละองค์กร องค์กรที่มีรายการซื้อเชื่อเป็นจำนวนมาก ก็อาจเปิดสมุดรายวันซื้อ แต่องค์กรใดมีรายการซื้อเชื่อน้อยก็ไม่จำเป็นต้องเปิดสมุดรายวันซื้อ สำหรับ การขายเชื่อ หรือการรับเงินสด หรือการจ่ายเงินสด ก็เช่นกัน หากไม่มีรายการประเภทนั้นๆ มาก ก็ไม่จำเป็นต้องมีสมุดรายวันเฉพาะขึ้นมาเป็นพิเศษ อย่างนี้ก็แปลว่าต้องมีสมุดรายวันที่ไม่เฉพาะด้วยซีคะ? ใช่แล้วค่ะ มีสมุดขั้นต้น ที่มีชื่อว่า "ใสมุดรายวันทั่วไป" เป็นสมุดรายวันที่ทุกองค์กรต้องมี เพราะจะต้องมีไว้บันทึกรายการที่ไม่สามารถนำไปบันทึกในสมุดรายวันอื่นๆ ได้ ก็ต้องนำมาบันทึกรวมไว้ใน "สมุดรายวันทั่วไป" นี้ ฉะนั้นองค์กรจะต้องมีสมุดรายวันทั่วไป ไว้ใช้ทุกองค์กรเป็นอย่างน้อย
เนื่องจากทุกรายการที่จะต้องบันทึกในบัญชีแยกประเภท ต้องผ่านการบันทึกในสมุดขั้นต้นมาก่อน โดยเป็นการบันทึกที่เรียงตามวันที่ที่เกิดรายการ และหากมีการแบ่งแยกสมุดขั้นต้น ตามประเภทของรายการไว้อย่างเหมาะสม การค้นหารายการที่สงสัย เพื่อการแก้ไขปรับปรุง หรือเพื่อการตรวจสอบในภายหลังจึงสามารถทำได้โดยง่าย เพราะสามารถมุ่งค้นหาจากสมุดขั้นต้นเล่มใดเล่มหนึ่งที่เกี่ยวข้องเท่านั้น ไม่ต้องค้นหาจากรายการทุกประเภท ซึ่งมีจำนวนรายการมากมายหลายประเภท
สมุดรายวันเฉพาะ เช่น สมุดรายวันเงินสดรับ สมุดรายวันเงินสดจ่าย สมุดรายวันซื้อ สมุดรายวันขาย มีประโยชน์ช่วยแบ่งเบาภาระการบันทึกรายการในบัญชีแยกประเภท เช่น เมื่อมีรายการจ่ายเงินสด จะไม่บันทึกในบัญชีแยกประเภทเงินสดทันที แต่บันทึกไว้ในสมุดรายวันเงินสดจ่าย รอจนถึงระยะหนึ่งตามที่กำหนดไว้ เช่น 1 วัน หรือ 1 เดือน จึงโอนผ่านรายการเงินสดจ่ายด้วยยอดรวม ไปยังบัญชีแยกประเภทเงินสด รายการบัญชีที่ปรากฏในบัญชีแยกประเภทเงินสด จึงไม่มีรายละเอียดมากเกินไป แต่จะปรากฏแต่เฉพาะรายการใหญ่ๆ เท่านั้น
คราวนี้เราได้รู้จักชื่อ และหน้าที่ของสมุดขั้นต้น แล้ว คราวหน้าเรามาดูหน้าตาของสมุดขั้นต้นบางประเภท กันนะคะ


 

ห้องสนทนา   เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home : Fan Zone
เกมส์   Games Flash : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่
รักและคิดถึง   พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : Emotion : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี
สารพันบันเทิง   ฟังเพลงออนไลน์ : ภาพยนตร์ : VDO Clip : ซุบซิบดารา : สัมภาษณ์-เบื้องหลัง : เรื่องย่อละคร : ข่าวบันเทิง : ข่าวประจำวัน : ดวงประจำเดือน : ดวงประจำสัปดาห์ : มุมฟุตบอล
สารพัดความรู้   บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ
ภาษาพาเพลิน   Everyday English : New Nanny : E-Dialog with Voice : รู้จักญี่ปุ่น : ท่องแดนอาทิตย์อุทัย :พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ
ห้องสมุด BKK   Business Letter : Song of the Week : On Khao San Road : เพลินภาษาน่ารู้ : E-Diary : ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก : ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone : เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York! : Did you know? : E-Dialog : เสวนาธุรกิจ
BKK Center   Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline : BKK Design : Site Map

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๕๐ ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๓๗
ห้ามนำข้อมูลของเครือข่ายนี้ ไปเผยแพร่ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
.......................................................................................

Copyright © 1994 Bangkok Online Co.,Ltd.
All rights reserved. Do not duplicate or redistribute in any form
ติดต่อเรา : บริษัท สยามคอนเนค จำกัด เลขที่ 40/141 หมู่11 ม.สุชา1 แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม กทม. 10160
TEL : 086-335-4404, 081-924-5742 FAX : 0-2806-3921
หมายเลขทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ : 0108314852961