บัญชีทีเบรค ความรู้ทางการบัญชีที่นำมาพูดคุยให้เข้าใจได้ง่ายๆ โดยนักบัญชีช่างเล่าและเข้าใจปัญหา


 
ทำบัญชีอย่างง่าย
Front Office & Back Office
เกร็ดเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีของกิจการ SMEs
การแก้ไขมาตรฐานการบัญชี
ใบกำกับภาษี (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)
 
บทเริ่มต้น ของรายงานบัญชี
มารู้จักสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนกันดีกว่า
 


Download ตัวอย่างงบการเงิน
  งบการเงิน สำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548
  งบการเงิน บมจ. ยงไทย
 

   
หลักการพื้นฐานของการสอบบัญชี วิโรจน์ เฉลิมรัตนา
  ๑๐ ก.ค. ๔๙ viroj@vas.co.th

 
“การตรวจสอบนั้น ตรวจสอบงบการเงินซึ่งฝ่ายบริหารของกิจการให้คำรับรองว่าถูกต้อง และเมื่อตรวจสอบแล้ว ผู้สอบบัญชีจะแสดงความเห็นว่า งบการเงินนั้นได้ทำขึ้นตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปหรือไม่นั่นเอง”

 

 
จากแม่บทของมาตรฐานการสอบบัญชี จะกล่าวต่อไปถึงหลักการพื้นฐานของการสอบบัญชี ซึ่งจะเกี่ยวข้องโดยตรงกับ “วัตถุประสงค์” ของการสอบบัญชี

การตรวจสอบบัญชีนั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้สอบบัญชีสามารถแสดงความเห็นต่องบการเงินว่า งบการเงินนั้นได้จัดทำขึ้นเป็นไปตามแม่บทการบัญชีในการรายงานทางการเงินหรือไม่

กล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ การตรวจสอบนั้น ตรวจสอบงบการเงินซึ่งฝ่ายบริหารของกิจการให้คำรับรองว่าถูกต้อง และเมื่อตรวจสอบแล้ว ผู้สอบบัญชีจะแสดงความเห็นว่า งบการเงินนั้นได้ทำขึ้นตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปหรือไม่นั่นเอง

ทั้งนี้ ต้องไม่ลืมว่า ไม่ว่ามาตรฐานการบัญชี หรือ มาตรฐานการสอบบัญชี จะเน้นเสมอว่า “ในสาระสำคัญ”

กล่าวคือ หากสิ่งที่บันทึกไว้ “ไม่เป็นไปตามหลักการบัญชี” แต่จำนวนเงินนั้นไม่เป็นสาระสำคัญ ผู้สอบบัญชีก็จะไม่นำมากล่าวถึง โดยในรายงานของผู้สอบบัญชี ก็จะไม่มีข้อสังเกตในเรื่องนั้นๆ ระบุไว้

ยกตัวอย่าง เช่น หากในงบการเงิน มีการบันทึกรายการค่าเสื่อมราคา โดยคำนวณไว้ผิดไป 200 บาท ในรายงานของผู้สอบบัญชีย่อมจะไม่ได้พูดถึงข้อผิดพลาดในการคำนวณนี้ไว้

การจะดูว่าเมื่อใดจึงจะมีสาระสำคัญนั้น ให้ดูว่า หากรายการนั้นๆไม่ได้รับการแก้ไขให้ถูกต้องแล้ว ผลของรายการจะทำให้ผู้อ่านงบการเงินนั้น ตัดสินใจเปลี่ยนไปหรือไม่

ทั้งนี้ “สาระสำคัญ” ก็ย่อมเป็นเรื่องของดุลยพินิจ ซึ่งก็ต้องสมเหตุสมผล และน่าจะมีระดับความสำคัญที่โดยทั่วไป แล้วปุถุชน ย่อมจะพึงเห็นตรงกัน หรือใกล้เคียงกัน ว่าอะไรเป็นสิ่งที่มี “สาระสำคัญ” หรือไม่

กลับมาที่หลักการพื้นฐานของการตรวจสอบ ตามมาตรฐานการสอบบัญชีระบุว่า

          - ผู้สอบบัญชีต้องปฏิบัติตามมรรยาทของผู้สอบบัญชีที่กำหนดโดยสมาคมผู้ประกอบวิชาชีพ หรือโดยหน่วยงานกำกับดูแลตามกฎหมาย
          - ผู้สอบบัญชีต้องปฏิบัติตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป
          - ผู้สอบบัญชีต้องวางแผนและปฏิบัติงานโดยใช้วิจารณญาณในการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพต่อข้อมูลของกิจการโดยคำนึงถึงสถานการณ์แวดล้อมที่อาจมีอยู่ ซึ่งเป็นเหตุให้ข้อมูลในงบการเงินขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญ

ในที่นี้ จะกล่าวถึง ข้อแรกเพียงข้อเดียว คือ มรรยาทของผู้สอบบัญชี ซึ่งเปรียบเสมือนข้อกำหนดในเรื่อง จรรยาบรรณ ของผู้สอบบัญชี นั่นเอง

มรรยาทของผู้สอบบัญชีประกอบด้วย
          ๑. ความเป็นอิสระ ความเที่ยงธรรม และความซื่อสัตย์สุจริต
          ๒. ความรู้ ความสามารถ มาตรฐานในการปฏิบัติงาน
          ๓. มรรยาทต่อลูกค้า
          ๔. มรรยาทต่อเพื่อนร่วมวิชาชีพ
          ๕. มรรยาททั่วไป

ขอขยายความมรรยาทของผู้สอบบัญชีในหัวข้อต่างๆดังนี้ คือ

ความเป็นอิสระ ความเที่ยงธรรม และความซื่อสัตย์สุจริต
ไม่รับสอบบัญชีในกิจการที่ตนขาดความเป็นอิสระ ขาดความเป็นกลาง โดยมีผลประโยชน์หรือตำแหน่งเกี่ยวข้องกับกิจการนั้น หรือโดยมีเหตุอื่นที่อาจก่อให้เกิดความลำเอียง

ในหัวข้อนี้ มี ๒ ส่วนหลักๆ คือ ส่วนที่หนึ่ง คือ ผู้สอบบัญชีจะสามารถปฏิบัติงานได้โดยอิสระ ทั้งโดยตำแหน่ง ความสัมพันธ์ และผลประโยชน์ ในข้อนี้ต้องนำหลักที่เกี่ยวกับ “ผลประโยชน์ทับซ้อน” หรือที่เรียกว่า Conflict of Interest มาคำนึงถึงด้วย ผลประโยชน์ประการเดียวที่ผู้สอบบัญชีมีได้ คือ ค่าธรรมเนียมที่ได้รับจากการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี หรือ หน้าที่ในการประกอบวิชาชีพอิสระที่เกี่ยวกับกิจการนั้น

ส่วนที่สองคือ การปฏิบัติงานสอบบัญชีด้วยความเที่ยงธรรม และซื่อสัตย์สุจริต และไม่ปกปิดข้อเท็จจริง หรือบิดเบือนความจริงอันเป็นสาระสำคัญ โดยการแสดงความเห็นที่อาจทำให้เกิดการหลงผิดหรืออาจเสียหาจแก่กิจการที่สอบบัญชี

ความรู้ ความสามารถ มาตรฐานในการปฏิบัติงาน
ในข้อนี้จะเกี่ยวข้องโดยตรงกับเนื้อหาการปฏิบัติงาน โดยในมรรยาทของผู้สอบบัญชีระบุไว้ ๗ ข้อ คือ (๑) จะไม่สอบบัญชีในกิจการที่เกินความรู้ความสามารถของตน (๒) จะปฏิบัติงานสอบบัญชีด้วยความระมัดระวังและรอบคอบ ตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป (๓) ไม่รับรองในรายงานผู้สอบบัญชีโดยแสดงความเห็นเกี่ยวกับการคาดคะเนรายการใดๆ (๔) ไม่รับรองในรายงานโดยแสดงความเห็นต่องบการเงินในกิจการที่ตนมิได้ปฏิบัติงานสอบบัญชี หรือควบคุมงานสอบบัญชีตามาตรฐานการสอบบัญชี (๕) ไม่ยินยอมให้ผู้อื่นอ้างว่าตนเป็นผู้ทำการสอบบัญชี โดยตนมิได้ปฏิบัติงานจริง (๖) ให้บันทึกความเห็นไว้ เมื่อปรากฎว่ามีการปฏิบัติที่ขัดกับหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป และมีผลกระทบที่สำคัญต่องบการเงิน (๗) การให้ความเห็นที่มีเงื่อนไข หรือไม่แสดงความเห็น หรือแสดงความเห็นว่างบการเงินไม่ถูกต้อง ต้องแสดงเหตุผลไว้ด้วย

มรรยาทต่อลูกค้า
กำหนดไว้ง่ายๆ ๒ ข้อ คือ (๑) ไม่เปิดเผยความลับของกิจการที่ตนได้รู้มาในหน้าที่จากการสอบบัญชี เว้นแต่ต้องให้ถ้อยคำในฐานะพยานตามกฎหมาย และ (๒) ไม่ละทิ้งการปฏิบัติงานสอบบัญชีที่รับไว้แล้ว โดยไม่มีเหตุอันสมควร

มรรยาทต่อเพื่อนร่วมวิชาชีพ
ประกอบด้วย (๑) ไม่แย่งงานสอบบัญชีจากผู้สอบบัญชีอื่น (๒) ไม่ทำการสอบบัญชีเกินกว่าที่ได้รับมอบหมายจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตอื่น เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากผู้มอบหมายนั้น

มรรยามทั่วไป
ประกอบด้วย (๑) ไม่กระทำการใดๆ อันอาจนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ (๒) ไม่โฆษณาหรือยินยอมให้ผู้อื่นโฆษณาด้วยประการใดๆ ซึ่งการประกอบวิชาชีพ เว้นแต่การแสดงชื่อ คุณวุฒิ ที่อยู่ หรือชื่อและที่ตั้งสำนักงานของตน (๓) ไม่ให้หรือรับว่าจะให้ทรัพย์สินหรือประโยชน์ใดๆ เพื่อเป็นการจูงใจให้บุคคลอื่นแนะนำหรือจัดหางานการสอบบัญชีมาให้ตนทำ (๔) ไม่เรียกหรือรับทรัพย์สินหรือประโยชน์จากบุคคลใดในเมื่อบุคคลนั้นได้รับงานเพราะการแนะนำหรือการจัดหางานของตนในฐานะที่เป็นผู้สอบบัญชีของกิจการนั้น (๕) ไม่กำหนดค่าธรรมเนียมหรือค่าตอบแทน โดยถือเอาอัตรสูงต่ำของยอดเงินหรือของมูลค่าทรัพย์สินใดที่ตนสอบบัญชีหรือมีส่วนร่วมในการสอบบัญชีเป็นเกณฑ์

มรรยามของผู้สอบบัญชีนี้ได้ออกเป็นกฎกระทรวง และมีคำชี้แจงเพื่ออธิบายความโดยละเอียดต่างหากอีก ว่าในกรณีเช่นใดบ้างที่อาจถือได้ว่าผู้สอบบัญชีจะขาดความอิสระ และไม่เป็นกลาง กรณีใดที่ถือว่าเป็นการโฆษณา กรณีใดที่ถือว่าเป็นการกำหนดค่าบริการที่ไม่ถูกต้องตามมรรยาทของผู้สอบบัญชี


........................................



 

ห้องสนทนา   เม้าท์ระเบิด : โลกกับธรรม : English Corner : ข่าวประชาสัมพันธ์ : BKK Blog : Work at Home : Fan Zone
เกมส์   Games Flash : Jigsaw : Hang Man : Tetris : Slider : จับคู่
รักและคิดถึง   พบเพื่อนใหม่ : E-Cards : Emotion : กลอนแทนใจ : ศาลาพักใจ : เยาวชนคนดี
สารพันบันเทิง   ฟังเพลงออนไลน์ : ภาพยนตร์ : VDO Clip : ซุบซิบดารา : สัมภาษณ์-เบื้องหลัง : เรื่องย่อละคร : ข่าวบันเทิง : ข่าวประจำวัน : ดวงประจำเดือน : ดวงประจำสัปดาห์ : มุมฟุตบอล
สารพัดความรู้   บัญชีทีเบรค : กระดูกและข้อ
ภาษาพาเพลิน   Everyday English : New Nanny : E-Dialog with Voice : รู้จักญี่ปุ่น : ท่องแดนอาทิตย์อุทัย :พี่เลี้ยงภาษาอังกฤษ
ห้องสมุด BKK   Business Letter : Song of the Week : On Khao San Road : เพลินภาษาน่ารู้ : E-Diary : ศัพท์ทันโลก : สืบสายนิยายดัง : Alphabetize : SEX : วัยรุ่น วัยดึก : นางาซากิ: นานานก : ชีวิตหลากสี : ยายวันวาน : พาชิมริมครัว : IT Audit : Chic & Trendy : Indy Zone : เกร็ดความรู้ไอที : Star Corner : New York! New York! : Did you know? : E-Dialog : เสวนาธุรกิจ
BKK Center   Hot Links : เบอร์โทรศัพท์ฉับไว : About us : ติดต่อ BKKonline : BKK Design : Site Map

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๕๐ ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.๒๕๓๗
ห้ามนำข้อมูลของเครือข่ายนี้ ไปเผยแพร่ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
.......................................................................................

Copyright © 1994 Bangkok Online Co.,Ltd.
All rights reserved. Do not duplicate or redistribute in any form
ติดต่อเรา : บริษัท สยามคอนเนค จำกัด เลขที่ 40/141 หมู่11 ม.สุชา1 แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม กทม. 10160
TEL : 086-335-4404, 081-924-5742 FAX : 0-2806-3921
หมายเลขทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ : 0108314852961